تحلیل محتوای گفتمان مقام معظم رهبری درباره کرامت زن و بازتاب آن بر خودپنداره زنان ایرانی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه

doi
چکیده

هدف این پژوهش بررسی گفتمان مقام معظم رهبری درباره کرامت و جایگاه زن مسلمان در مقایسه با الگوهای غربی و تحلیل نقش این گفتمان در بازسازی خودپنداره زنان ایرانی است. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای بیانات و سخنرانی‌های رهبری با رویکرد تبیینی-توصیفی می‌باشد. داده‌ها از بیانات مقام معظم رهبری در بازه‌های زمانی مختلف گردآوری شده و سه مؤلفه کلیدی گفتمان شامل: کرامت فطری و عزت زن در نگاه اسلامی، نقش تمدن‌ساز زن در خانواده و جامعه، اهمیت عفاف و هویت مستقل زن، شناسایی و تحلیل شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که گفتمان رهبری زن را موجودی برخوردار از کرامت ذاتی، عقلانیت، عفاف و هویتی مستقل معرفی می‌کند که نقشی فعال و تمدن‌ساز در عرصه‌های فردی و اجتماعی دارد. این گفتمان با نقد نگاه ابزاری و مصرف‌گرای غرب به زن، بر حفظ ارزش‌های دینی و فرهنگی به‌ویژه عفاف و حجاب تأکید داشته و مشارکت مؤثر زن را مشروط به حفظ عزت و هویت دینی می‌داند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که گفتمان رهبری مدلی هویتی و رفتاری بومی و مقاوم ارائه می‌دهد که قابلیت الگوگیری به‌عنوان چارچوبی پایدار برای مقابله با تهاجم فرهنگی غرب و تقویت نقش زنان مسلمان در جامعه را دارد. این مطالعه اهمیت تبیین و تقویت گفتمان بومی کرامت زن را به عنوان عامل کلیدی در ارتقای جایگاه زنان در عرصه‌های فردی و جمعی برجسته می‌سازد.نتایج پژوهش حاکی از آن است که گفتمان رهبری مدلی هویتی و رفتاری بومی و مقاوم ارائه می‌دهد که قابلیت الگوگیری به‌عنوان چارچوبی پایدار برای مقابله با تهاجم فرهنگی غرب و تقویت نقش زنان مسلمان در جامعه را دارد. این مطالعه اهمیت تبیین و تقویت گفتمان بومی کرامت زن را به عنوان عامل کلیدی در ارتقای جایگاه زنان در عرصه‌های فردی و جمعی برجسته می‌سازد.