فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اختلال مصرف مواد یکی از مشکلات پیچیده و فراگیر در حوزه سلامت روان است که تأثیرات جدی بر جسم، روان و روابط اجتماعی فرد دارد. پژوهش حاضر با هدف مدل یابی علّي تیپ شخصیتی پرخاشگر-منفعل در افراد دارای اختلال مصرف مواد براساس ابعاد سرشت و منش با نقش میانجی طرحواره محرومیت هیجانی صورت گرفت. این پژوهش از نظر هدف در دسته تحقیقات بنیادی قرار دارد و از لحاظ شیوه اجرا، مبتنی بر مدل‌سازی معادلات ساختاری و از نوع تحقیقات توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری پژوهش حاضر تمامی افراد با تشخیص مصرف مواد مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد استان کردستان در سال 1402 بود. از این میان 400 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و در نهایت 388 نفر مورد تحلیل قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل: پرسشنامه چندمحوری بالینی میلون3، مقیاس سرشت ومنش کلونینجر و پرسشنامه طرحواره‌ یانگ بود. داده های جمع آوری شده با استفاده از معادلات ساختاری در نرم افزارSpss-24  و LISREL -10 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد که ابعاد سرشت و منش و طرحواره محرومیت هیجانی بر تیپ شخصیتی پرخاشگر-منفعل اثر مستقیم و معنادار داشتند. همچنین نتایج بررسی مسیرهای غیر مستقیم نشان داد که ابعاد سرشت و منش از طریق محرومیت هیجانی بر تیپ شخصیتی پرخاشگر-منفعل اثری غیر مستقیم و معنادار داشت (P<0.001). بنابراین پیشنهاد می‌شود که درمانگران و مشاوران در مراکز ترک اعتیاد از نتایج این پژوهش برای طراحی مداخلات روان‌درمانی موثر جهت کاهش ویژگی‌های پرخاشگر-منفعل در افراد مبتلا به اختلال مصرف مواد استفاده کنند. همچنین توجه به ابعاد سرشت، منش و طرحواره‌های هیجانی می‌تواند در پیشگیری از رفتارهای پرخاشگرانه در این افراد مفید باشد.