استعارههای مفهومی زمان و سرطان: پیشبینیکنندههای کلیدی سازگاری روانشناختی در بیماران مبتلا به سرطان
نویسندگان
1 روانشناسی. دانشگاه ارومیه
2 کارشناس ارشد روان شناسی بالینی، دانشکده علوم پزشکی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه، ارومیه، ایران
3 دکترای تخصصی روان شناسی بالینی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران
4 دانشجوی دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
چکیده
زمینه و هدف : سرطان به عنوان یک بیماری پیچیده، نه تنها چالشهای جسمی، بلکه پیامدهای روانشناختی عمیقی مانند اضطراب، افسردگی و اختلال در سازگاری روانی ایجاد میکند. این پژوهش با هدف بررسی نقش استعارههای مفهومی زمان و سرطان در پیشبینی سازگاری روانشناختی بیماران مبتلا به سرطان انجام شد. روش : این مطالعه کمی و همبستگی با مشارکت ۲۴۰ بیمار سرطانی مراجعهکننده به مراکز درمانی ارومیه در سال ۱۴۰۳ انجام شد. دادهها با استفاده از پرسشنامههای استاندارد شامل پرسشنامه استعارههای زمان (TMQ)، پرسشنامه سازگاری روانی با سرطان (Mini-MAC) و پرسشنامه استعارههای سرطان (CMT) جمعآوری شد. تحلیل دادهها با روشهای همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه در نرمافزار SPSS انجام گرفت. یافتهها : استعارههای زمان و سرطان بهطور معناداری با سازگاری روانی بیماران مرتبط بودند(R=0.751 , R= 0.700). استعارههای تهدیدآمیز (مانند «زمان خصمانه» و «سرطان به مثابه متجاوز») با کاهش سازگاری و افزایش درماندگی همراه بودند. استعارههای امیدبخش (مانند «خوشبینی آینده» و «گذر تند زمان») با سازگاری بهتر و روحیه مبارزه ارتباط مثبت داشتند. مدلهای رگرسیون نشان دادند که این استعارهها تا ۵۶.۴٪ از واریانس سازگاری روانی را تبیین میکنند. نتیجهگیری : یافتهها تأکید میکنند که استعارهها ابزارهای قدرتمندی در شکلدهی تجربه بیماران از سرطان هستند و میتوانند به عنوان شاخصهای پیشبینیکننده سازگاری روانی مورد استفاده قرار گیرند. این پژوهش لزوم توجه به زبان استعاری بیماران در فرآیند درمان را برجسته میسازد. نتیجهگیری : یافتهها تأکید میکنند که استعارهها ابزارهای قدرتمندی در شکلدهی تجربه بیماران از سرطان هستند و میتوانند به عنوان شاخصهای پیشبینیکننده سازگاری روانی مورد استفاده قرار گیرند. این پژوهش لزوم توجه به زبان استعاری بیماران در فرآیند درمان را برجسته میسازد.