فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در راستای بررسی برنامه‌های توسعه در دوران پهلوی دوم باید بیان داشت که هیچ‌یک از برنامه‌های توسعه پیش از انقلاب نگاه جامع و بومی به توسعه نداشتند. می‌توان گفت که دولت ایران در دهه ۱۳۵۰ یعنی سال‌های اجرای برنامه‌های پنج‌گانه، دولتی کاملاً وابسته بوده است. با طرح این سؤال اصلی که «برنامه‌های توسعه اقتصادی-اجتماعی در دوره پهلوی دوم با کدام یک از روش‌های سیاست‌گذاری نهادی، انتخاب عمومی و مدل گروهی سازگاری داشته است؟»، مقاله حاضر به بررسی و تحلیل الگوهای سه‌گانه عصر پهلوی دوم پرداخته است. توسعه این دوره مبتنی بر ترقی و مدرنیزاسیون غربی بوده است. افزون بر این، عنصر دین در پیشرفت، آبادانی و در کل در نظام برنامه‌ریزی و طرح‌های توسعه نقش نداشته است؛ توسعه‌ای که به لحاظ کمی، فقط رشد اقتصادی را بدون در نظر گرفتن عوامل کیفی و بومی‌سازی توسعه مدنظر داشته است. توسعه اقتصادی و اجتماعی دوره پهلوی دوم در پنج برنامه، با دستاوردها و البته کاستی‌هایی همراه بوده است و هر یک از این پنج برنامه با یکی از الگوهای سه‌گانه سیاست‌گذاری سازگاری داشته است. مقاله حاضر، به بررسی انطباق برنامه‌های توسعه اقتصادی و اجتماعی دوره پهلوی دوم با الگوهای سیاست‌گذاری سه‌گانه پرداخته است.