فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: نگارش به زبان ساده در همۀ جوامع، از جمله جوامع علمی، توصیه می‌شود و پژوهشگران همواره تشویق می‌شوند که یافته‌های پژوهشی و نوشته‌های خود را ساده بنویسند. اصول ساده‌نویسی متنوع و متفاوت هستند، و یکی از این اصول به کار بردن واژگان ساده است. به گفتۀ دیگر پژوهشگران تشویق می‌شوند که در نوشته‌های خود کمتر از اصطلاح‌های فنی/ تخصصی (تِرم) و ژارگون‌ها بهره گیرند و به جای آن از واژگان ساده و همه‌فهم استفاده کنند. با این حال، روشن نیست که آیا ساده‌نویسی می‌تواند افزایش تأثیر آثار پژوهشی را به دنبال داشته باشد یا خیر. این پژوهش برای پاسخ به این مسئله برخی از مقاله‌های مجله «زبان‌شناسی کاربردی» (Applied Linguistics) را انتخاب و بررسی کرد. از این‌رو، هدف اصلی پژوهش کنونی آگاهی از نقش زبان علم در شمار استنادها و امتیاز دگرسنجی (آلتمتریک) مقاله‌های پژوهشی مجله انگلیسی «زبان‌شناسی کاربردی» بود. روش پژوهش: این پژوهش در دو گام کلیدی انجام شد. (1) تحلیل محتوای مقاله‌های علمی از دیدگاه میزان بهره‌برداری از اصطلاح‌های فنی/ تخصصی (تِرم) و ژارگون‌ها؛ و (2) استخراج داده‌های در پیوند با میزان اثرگذاری مقاله‌های علمی، یعنی شمار استنادها و امتیاز دگرسنجی (آلتمتریک) آنها، و مقایسۀ این داده‌ها با میزان بهره‌برداری از اصطلاح‌های فنی/ تخصصی (تِرم) و ژارگون‌ها. مقاله‌هایی از مجله «زبان‌شناسی کاربردی» نخست به شکل هدف‌مند و سپس به شکل تصادفی گزینش شدند. برای شناسایی میزان واژگان دشوار آنها از نرم‌افزار «مکس‌کیودی‌ای» و برای شناسایی میزان تأثیرگذاری آنها از پلتفرم «دایمنشنز» بهره‌برداری شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان دادند که بیشترین نسبت آوردن واژگان دشوار در مقاله‌های بررسی شده میزان 76/1 و کمترین میزان 15/0 است. به گفتة دیگر، در دشوارترین مقاله (از میان نمونة پژوهش) در هر هزار واژه نزدیک به 18 واژه دشوار بوده‌اند. از سوی دیگر، میانگین «نرخ استنادی زمینة علمی» برای مقاله‌های گزینش شده پیرامون 24 بوده است. نتایج آزمون‌های آماری نشان دادند که میان میزان استفاده از واژگان دشوار در مقاله‌ها و شمار استنادها/ امتیاز دگرسنجی (آلتمتریک) آنها رابطۀ معکوس برقرار است، اما این رابطه از دیدگاه آماری معنادار نیست و بر این اساس نمی‌توان فرضیه‌های پژوهش را تأیید کرد. نتیجه‌گیری: پژوهش کنونی نشان داد که ارتباط معناداری میان ساده‌نویسی و اثرگذاری و توجه به آثار دانشگاهی وجود ندارد. پس، نمی‌توان ادعا کرد که هرچه متون دانشگاهی ساده‌تر باشند بیشتر به آنها توجه می‌شود. اگرچه، از دلایل برقرار نبودن این رابطه می‌تواند رفتار استنادی پژوهشگران باشد که می‌تواند تحت تأثیر متغیرهای فراوانی قرار گیرد. با آنکه ارتباط میان ساده‌نویسی و اثرگذاری آثار علمی معنادار نیست، اما این مسئله نباید پژوهشگران را از ساده‌نویسی باز دارد، چرا که به شکل قطعی می‌توان گفت که آثار ساده‌تر آسان‌تر درک و دریافت می‌شوند و کاربران گسترده‌تری نسبت به آثار دشوارتر دارند.