اصطلاحنامهها: تسهیلگرهای ایجاد و توسعه هستیشناسیها
نویسندگان
1 پژوهشگر مستقل
2 پژوهشکده علوم اطلاعات، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، تهران، ایران
doi
10.22059/jlib.2024.374481.1732چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل کمی و کیفی مطالعات با موضوع کاربرد اصطلاحنامه در ایجاد و توسعه هستیشناسیها و شناسایی دامنههای موضوعی، رویکردها، روشها و تبیین محورهای عمده مطالعات این حوزه انجام شده است.روش: این پژوهش توصیفی-تحلیلی با روش مرور نظاممند و با استفاده از روش پتیکرو و رابرت (2008) انجام شده است. تحلیل و مصورسازی دادهها با استفاده از نرمافزار دیتارپر انجام شده است.یافتهها: تحلیل مطالعات حوزه کاربرد اصطلاحنامه در ساخت و توسعه هستیشناسیها، ضمن شناسایی و ارائه دامنههای موضوعی مطالعات، فراوانی، روشها، زبانها ورویکردهای مورد توجه نشان داد که مطالعات این حوزه با تمرکز بر شش محور اصلی انجام شدهاند: کاربرد اصطلاحنامه در توسعه و ساخت هستیشناسی در ارتباط با بازیابی اطلاعات چندزبانه، کاربرد اصطلاحنامه در توسعه و ساخت هستیشناسی با هدف پوشش دامنه موضوعی خاص، استفاده از استاندارد ایزو 25964 در توسعه هستیشناسی با استفاده از اصطلاحنامه، ارائه چارچوب، روش و ابزار برای کاربرد اصطلاحنامه در ساخت و توسعه هستیشناسی، بهبود روابط معنایی و ترسیم مفاهیم با استفاده از کاربرد اصطلاحنامه در ساخت و توسعه هستیشناسی، و مطالعات مروری کاربرد و تبدیل اصطلاحنامه به هستیشناسی.نتیجهگیری: دامنههای موضوعی متنوعی در بازههای زمانی متفاوت از مزایای استفاده از اصطلاحنامه در فرایند ایجاد و توسعه هستیشناسی بهره برده و زیر چتر این ابزار معنایی زمینه سازماندهی، بازیابی و دسترسی دقیقتر و سهلتر را برای علاقهمندان و ذینفعان حوزه مربوطه فراهم نمودهاند. علیرغم این تلاشها، فقدان رویه و چارچوب استاندارد و مورد توافق و لزوم روزآمدسازی روشها و رویکردها و ابزارها به دلیل وابستگی این فرایند به فناوریهای پردازش زبان طبیعی، مهندسی دانش و همچنین پرداختن به آن از زاویه دید کاربردی و نه صرفاً نظری از جمله مواردی است که موجب شده این حوزه نیاز به پژوهشهای بیشتر به منظور تکامل داشته باشد.
