تجربه استیگما و هویت مخدوش‌ مادران دارای فرزند اتیسم

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه تهران

2 دانشیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی

3 دانشجوی دکتری بررسی مسائل اجتماعی، دانشگاه شهید بهشتی

4 کارشناسی ارشد مدیریت توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران

doi
10.22059/ijsp.2017.64135
چکیده

داغ ننگ برچسب بدنام کننده‌ای است که افراد مبتلا به اتیسم و خانواده‌های آن‌ها همواره در جامعه با آن مواجه می‌شوند. در این تحقیق با ۲۰ مادر و ۱۰ پدر دارای فرزند اتیسم در شهر تهران مصاحبه‌های عمقی انجام شده است. در این مصاحبه‌ها از افراد درباره‌ی زندگی روزمره، اوقات فراغت در خانه، خانواده و جامعه، حضور در اماکن عمومی و سبک زندگی آن‌ها سؤال شده است. مادران تحقیق در داخل خانواده خود، در میان بستگان، دوستان و در جامعه در میان افراد غریبه داغ ننگ بیشتری را نسبت به پدران گزارش کرده‌اند. همچنین هر دو در مواجهه با پزشک تشخیص‌دهنده‌ی اتیسم تجربه داغ ننگ یکسانی داشته‌اند. بیشترین داغ ننگ‌هایی که افراد با آن مواجه شده‌اند، زل زدن، برچسب‌های کلامی، مسخره کردن از جانب بزرگ‌سالان و همسالان فرزندان بوده است. همچنین زنان بیشتر از مردان برچسب زننده بوده‌اند. علاوه بر این مادران استراتژی‌هایی همچون گریز از موقعیت، رشوه دادن به فرزند، انزوا، پرخاشگری و آگاهی بخشی را در کنار استراتژی‌های منحصربه‌فرد خود اتخاذ کرده‌اند.