تحلیل هوش اخلاقی و مولفههای آن بر اساس روایات
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشگاه محقق اردبیلی و دانشجوی دکترای مدرسی معارف اسلامی گرایش اخلاق اسلامی دانشگاه معارف اسلامی قم
2 استاد تمام پژوهشگاه حوزه و دانشگاه گروه روان شناسی
doi
10.30510/psi.2022.328548.3073چکیده
یکی از موضوعات جدید که در حوزه اخلاق مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است هوش اخلاقی است، بر اساس دیدگاه بوربا، هوش اخلاقی توان تشخیص درست از نادرست است؛ یعنی داشتن اعتقادات اخلاقی محکم و عمل کردن بر طبق آنها به گونهای که شخص رفتاری درست و محترمانه داشته باشد این پژوهش با هدف تبیین هوش اخلاقی و مولفههای آن بر اساس روایات انجام شد، پژوهش حاضر با روش تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. دادهها شامل روایات کتب حدیثی رتبه الف و ب بود که بر اساس نمونهگیری هدفمند روایتهایی جهت تبیین هوش اخلاقی و مولفههای آن انتخاب شدند. به این منظور روایات منتخب با روش تحلیل محتوا با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که هوش اخلاقی دارای چهار بعد اساسی میباشد که عبارتند از: بعد معنوی که شامل بندگی خدا و آخرت گزینی می-باشد؛ بعد اجتماعی که شامل مهربانی، صداقت، عدالت و احسان میباشد؛ بعد شناختی که شامل شناخت خدا، علم و تفکر و تدبر میباشد و بعد معنوی – اجتماعی – فردی که شامل خویشتنداری میباشد. کلید واژهها: اخلاق، هوش، هوش اخلاقی، مولفههای هوش اخلاقی، روایات