فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: در این پژوهش تلاش شده تا مهمترین راهبردها و اقدام‌های کتابخانه‌های دانشگاهی ایران در بحران همه‌گیری کووید-19، شناسایی، ارزیابی و با نمونه‌های بین‌المللی مقایسه شود.روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی است که با روش پیمایشی و به شیوه توصیفی-تحلیلی در دو بخش انجام شد. تحلیل وضعیت کتابخانه‌های دانشگاهی ایران در دو بُعد آموزش و پژوهش در مواجهه با بحران کووید-19 و بررسی نقش این کتابخانه‌ها در بُعد مسئولیت اجتماعی در مقایسه با نمونه‌های بین‌المللی از جمله اهداف این پژوهش بود. ابزارهای این پژوهش یک سیاهه وارسی محقق‌ساخته و یک پرسش‌نامه و جامعه آماری، کتابخانه‌های دانشگاه‌های ایران و جهان (بر پایه رتبه‌بندی تایمز) بودند. تعداد 301 نمونه از کتابخانه‌های دانشگاهی بین‌المللی و از نمونه‌های ایرانی نمونه در دسترس و پاسخگو به پرسشنامه که 33 کتابخانه بودند استفاده شد.یافته‌ها: وضعیت کتابخانه‌های دانشگاهی در ایران در مقایسه با کتابخانه‌های دانشگاهی جهان در این همه‌گیری جهانی به گونه‌ای بود که راهبردها و اقدام‌های این کتابخانه‌ها در ایران توجه متوازن و هماهنگی به آموزش و پژوهش نداشتند. از سوی دیگر، این راهبردها و اقدام‌ها، با اقدام‌ها و راهبردهای کتابخانه‌های دانشگاهی‌ بین‌المللی همگام نبودند.نتیجه‌گیری: تلاش کتابخانه‌های دانشگاهی جهان در مواجهه با یکی از دشوارترین چالش‌های خود قابل توجه و معنادار بود. همچنین، سهم تعهد در قبال مسئولیت اجتماعی در این کتابخانه‌ها نیز بسیار قابل توجه بود؛ اما میزان توجه به فعالیت‌های این جنبه در داخل کشور اندک بود. از این‌رو، یکپارچگی و پیوند میان کتابخانه‌های دانشگاهی، مراکز یا واحدهای آموزشی و فناوارنه، مراکز پژوهشی و آزمایشگاهی، یکی از مهمترین‌ راهکارها هنگام رخدادهای مشابه پیشنهاد می‌شود.