اصل حاکمیت قانون و ظرفیتسازی در رویة دادگاههای کیفری بینالمللی اختصاصی
نویسندگان
1 استاد مدعو گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (استاد بازنشسته، گروه حقوق عمومی دانشکدة حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 دانشآموخته دکتری تخصصی حقوق عمومی، گروه حقوق عمومی، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحدة عربی
doi
10.22059/jplsq.2020.292684.2246چکیده
محاکم کیفری بینالمللی اختصاصی (یوگسلاوی سابق و رواندا)، در رسیدگی به جرائم ارتکابی بینالمللی، نسبت به محاکم داخلی سرزمینهای تحت صلاحیتشان تفوق دارند. ضرورت پایبندی این کشورها به مقررات اساسنامه و قواعد رسیدگی محاکم مذکور از یک طرف و لزوم تقویت سیستم قضایی و قانونی این دو قلمرو بر مبنای راهبرد تکمیلی محاکم بینالمللی مذکور از طرف دیگر، چهرهای محلی و منطقهای به اجرای عدالت انتقالی در این سرزمینهای گذارکرده از تخاصم میدهد. این امر، برنامههای منسجم آشتی ملی در جهت ظرفیتسازی در رویة این محاکم اختصاصی را نمایان میسازد. بر این مبنا، محاکم مذکور با بهرهگیری از سازمانهای بینالمللی و نهادهای داخلی کشورهای یادشده، در قالب برنامههای منسجم ظرفیتسازی بهعنوان ابزار ماهیتی فرایند عدالت انتقالی (کارآگاه آموزشی، آموزش نیروهای پلیسی، قضایی و حقوقی کشورهای مذکور و...) گامهای مهمی در تقویت نظامهای قضایی و قانونی این کشورها برداشتهاند. هرچند محاکم بینالمللی یادشده در این مسیر با چالشهایی مانند تعصب قضات و دادستانها و... در این کشورها روبهرو بودند، تأثیر برنامههای ظرفیتسازی در تأمین عناصر و معیارهای اصل حاکمیت قانون در داخل این سرزمینها انکارناپذیر است.