مروری بر درون‌مایه‌های مفهومی در گزارش‌های ستاد ملی کرونا: همنشینی واژگانی و راهبردهای ارتباطی براساس تحلیل گفتمان انتقادی

نویسندگان

1 دانشیار زبان‌شناسی کاربردی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران

2 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی زاهدان، زاهدان، ایران

3 استادیار زبان‌شناسی کاربردی، گروه زبان انگلیسی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران

4 استادیار گروه زبان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی زاهدان، زاهدان، ایران

doi
10.30468/jsums.2023.1523
چکیده

زمینه و هدف: پس از اعلام همه‌گیری یا پاندمی بیماری کرونا، مسئولین ارشد نظام سلامت در دنیا ازجمله وزیر بهداشت ایران نتیجه تلاش‌ها و اقدامات درمانی و بهداشتی را از طریق رسانه به اطلاع عموم رساندند. مطالعه حاضر با هدف تحلیل گزارش‌های رسانه‌ای وزیر بهداشت ایران درباره بیماری کووید-19در قالب مطالعه‌ای کیفی و با تمرکز بر همنشینی واژگانی، گفتمان و استراتژی‌های ارتباطی انجام گردید.مواد و روش­ها: این پژوهش مروری بر گزارش‌های خبری منتشرشده در بازه زمانی ۲۰ آذر ۱۳۹۸ تا انتهای خیز سوم کرونا (۱ بهمن ۱۳۹۹) است که از پایگاه خبرگزاری مهر استخراج و به‌ترتیب تاریخ و با فرمت یکسان، در قالب 316 گزارش خبری (155800 واژه) جمع‌آوری گردید. سپس بسامد واژگان مرتبط و پرکاربرد در پیکره زبانی براساس بافت کلام بررسی شد. درون‌مایه‌ها با استفاده از الگوی کلارک و براون (2013) در شش مرحله به‌دست آمد: آشنایی با داده‌ها، کدگذاری، جست‌وجوی درون‌مایه‌ها، مرور درون‌مایه‌ها، معرفی و نامگذاری درون‌مایه‌ها و در نهایت جمع‌بندی و نگارش تحلیل نهایی.یافته­ها: مفاهیم در نُه دسته استخراج شدند: تبیین وظایف وزارت بهداشت، تعیین تکلیف برای مردم، انسجام‌بخشی به نیروهای مردمی، امیدآفرینی در میان مخاطبان، تأکید بر پایه‌های اعتقادی، ترسیم شیوه‌های آموزش مجازی، به‌کارگیری استعارات، بیان ابعاد بین‌المللی و استفاده از ابزارهای عاطفی.نتیجه‌گیری: مفاهیم استخراج‌شده بیانگر تلاش ستاد ملی کرونا برای تفهیم موضوع، جلب همکاری و همراه کردن مردم در مقابله با انتشار بیماری می‌باشد.

کلیدواژه‌ها