تأثیر گیاهان دارویی بر عملکرد جنسی در زنان یائسه ایرانی: مرور سیستماتیک کارآزمایی‌های بالینی

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

2 کارشناس ارشد مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران

3 کارشناس ارشد مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

4 استادیار، مرکز تحقیقات مراقبت های پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

5 دانشیار گروه زنان و مامایی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.30468/jsums.2023.1546
چکیده

زمینه و هدف: با توجه به شیوع بالای اختلال عملکرد جنسی در زنان یائسه، پژوهش حاضر با هدف مرور نظام‌مند تأثیر گیاهان دارویی بر عملکرد جنسی در زنان یائسه ایرانی انجام شد.مواد و روش­ها: در این مطالعه تمامی مطالعات مربوط به بررسی تأثیر گیاهان دارویی بر عملکرد جنسی در زنان یائسه ایرانی با کلیدواژه‌های اختلال عملکرد جنسی زنان، اختلال عملکرد جنسی، رضایت جنسی، رفتار جنسی، فعالیت جنسی، یائسه، یائسگی، قبل از یائسگی، پس از یائسگی، گیاهان دارویی، داروهای گیاهی، مواد گیاهی، فیتواستروژن، درمان فیتواستروژنی، کارآزمایی بالینی تصادفی، با استفاده از عملگرهای بولینOR  و  ANDدر پایگاه‌های اطلاعاتی از سال 2000 تا 2021 جستجو شدند. به‌منظور ارزیابی کیفیت مقالات از ابزار جداد استفاده شد.یافته­ها: 25 مطالعه وارد مرور سیستماتیک شدند. گیاهان موردبررسی شامل جینکوبیلوبا، رازیانه، گل راعی، گرده خرما، آفرودیت، شنبلیله، رازک، کوهوش سیاه، اسطوخودوس، جنسینگ، زعفران، شبدر قرمز، خارخاسک، سیاه‌دانه و پنج انگشت، آروماتراپی ترکیبی (رازیانه، گلپر، مریم گلی، نارنج، اسطوخودوس و گل شمعدانی) بودند که بر ابعاد مختلف عملکرد جنسی بررسی کردند.نتیجه‌گیری: براساس نتایج مطالعات بررسی‌شده، اغلب گیاهان در بهبود عملکرد جنسی مؤثر بودند. هرچند به دلیل محدود بودن تعداد مطالعات انجام‌شده برای هر گیاه، امکان انجام متاآنالیز در این مطالعه وجود نداشت از این رو توصیه می‌شود مطالعات بیشتری در رابطه با هریک از گیاهان انجام شود تا شواهد کافی برای تصمیم‌گیری در رابطه با مصرف هریک از گیاهان به‌‌عنوان درمان‌هایی کم‌خطرتر و کم‌هزینه‌تر برای بهبود عملکرد جنسی زنان یائسه ارائه داد.