مقایسه اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و درمان فراشناختی بر کاهش نشخوار ذهنی بیماران افسرده
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.
2 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.
3 استادیار گروه روانشناسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران
doi
10.30510/psi.2022.320535.2827چکیده
هدف اصلی این پژوهش مقایسه اثربخشی شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی و فراشناخت بر کاهش نشخوار ذهنی بیماران افسرده بود. بدین منظور ابتدا به شیوه نمونهگیری در دسترس از بین بیماران مراجعه کننده به بیمارستان معتمدی و مرکز مشاوره روشنا که بر اساس مصاحبه بالینی تشخیص افسردگی دارای نشخوار ذهنی دریافت کرده و نیز بر اساس مقیاسهای پژوهش، دارای نشانههای نشخوار ذهنی برای آنان ثبت شده بود، تعداد 36 نفر از آنانی که واجد ملاکهای لازم جهت شرکت در پژوهش بودند در جریان پژوهش قرار گرفته و به طور تصادفی در سه گروه 12 نفری شامل آزمایشI1 (بیماران افسرده دارای نشخوار ذهنی)، آزمایشI2 (بیماران افسرده دارای نشخوار ذهنی) و کنترل جایگزین شدند. در مرحله بعد پرسشنامهی نشخوار ذهنی نولن-هوکسما و مورو (1991) بر روی آزمودنیهای هر سه گروه به اجرا گذاشته شد و نمرات کسب شده به عنوان نمرات پیشآزمون در نظر گرفته شد. سپس اعضای گروههای آزمایشI1، در 8 جلسه درمانی به صورت هفتهای 1 بار که حدود 5/1 ساعت به طول انجامید، تحت مداخلهی "شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی" و اعضای گروههای آزمایشI2 نیز در 8 جلسهی درمانی به صورت هفتهای 1 بار که حدود 5/1 ساعت به طول انجامید، تحت مداخلهی "درمان فراشناختی" قرار گرفتند؛ این در حالی بود که افراد گروههای کنترلI هیچ مداخلهای دریافت نکردند. نتایج نشان داد که شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی بر کاهش نشخوار ذهنی بیماران افسرده تأثیرگذار است. این در حالی بود که بین اثربخشى مداخله شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی و درمان فراشناختی بر کاهش نشخوار ذهنی بیماران افسرده تفاوت معناداری مشاهده نشد.