پژوهشهای حیطه امنیت اطلاعات در ایران: یک تحلیل علمسنجی
نویسندگان
1 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه قم، قم، ایران.
2 گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی قم، قم، ایران
3 مرکز اسناد فرهنگی آسیا، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران
doi
10.22059/jlib.2024.367194.1713چکیده
هدف: این پژوهش با رویکرد علمسنجی، پژوهشهای صورت گرفته در حوزه امنیت اطلاعات در ایران را بررسی کرده است تا تصویری کاملی از وضعیت این پژوهشها و این حوزه ارائه کند. روش پژوهش: روش مطالعه، پیمایشی- مقطعی و از نوع کاربردی است که با رویکرد علمسنجی انجام شد. بدینمنظور از تحلیل همواژگانی که از جمله روشهای علمسنجی است، استفاده شد تا به مطالعه کمی، تولیدات علمی نمایه شده در حوزه امنیت اطلاعات مشتمل بر 1114 مقاله بین سالهای 1380-1401 در پایگاه استنادی آی.اس.سی. پرداخته شود. یافتهها: دانشگاه علوم انتظامی امین، با چاپ 92 مقاله در صدر تولید علم در حوزه امنیت اطلاعات در ایران است. مجله مطالعات امنیت اجتماعی، با انتشار 35 مقاله بیشترین چاپ آثار حوزه امنیت اطلاعات را به خود اختصاص داده است. در میان نویسندگان، به ترتیب باقری با 9 مقاله، ابراهیمی آتانی با 8 مقاله و ترک لادانی با 7 مقاله بیشترین سهم را در تولیدات علمی حوزه امنیت اطلاعات در ایران دارند. کلیدواژه «امنیت» با بیشترین فراوانی تکرار، پُربسامدترین مفهوم شناخته شد. از نظر همرخدادی دو کلیدواژه «امنیت»، و «مرز» بیشترین فراوانی را داشتند. نقشه همرخدادی واژگان وجود چهار خوشه در حوزه مباحث امنیت، امنیت اطلاعات، احساس امنیت، امنیت پایدار را نشان داد. کلیدواژه «تروریسم» با داشتن دورترین فاصله از دیگر کلیدواژهها ارتباط کمتری با بقیه مفاهیم داشت. نتیجهگیری: بعد از سال 1396 روند نزولی تولیدات علمی در حوزه امنیت اطلاعات در کشور مشاهده شد. تشکیل مجمعی از سوی انجمنهای تخصصی به منظور تبادل آراء و نظرات نویسندگان صاحب اثر در نشریات پژوهشی با کیفیت بالا میتواند در توسعه این حوزه حیاتی باشد. خوشههای امنیت ملی، امنیت پایدار و جرم جزء خوشههای نابالغ نقشه ترسیم علمی امنیت اطلاعات در پژوهشهای ایرانی شناخته شدند. انجام تحقیقات جهت توسعه دانش در حوزه این مفاهیم توصیه میگردد.