نیازسنجی اطلاعات و رفتار اطلاعیابی کاربران مرکز منطقهای اطلاعرسانی علوم و فناوری: رویکردی کمی و کیفی
نویسندگان
1 گروه پژوهشی ارزیابی و توسعه منابع، مرکز منطقهای اطلاعرسانی علوم فناوری، شیراز، ایران
doi
10.22059/jlib.2023.358525.1687چکیده
هدف این پژوهش نیازسنجی اطلاعات و مطالعه رفتار اطلاعیابی کاربران مرکز منطقهای اطلاعرسانی علوم و فناوری (رایسست) است.روش پژوهش: این پژوهش کاربردی بوده و با استفاده از روش ترکیبی انجام شد. در روش کمی جامعۀ آماری پژوهش متشکل از 234 نفر از کاربران مرکز منطقهای بود که به روش نمونهگیری تصادفی و با ابزار پرسشنامه انجام شد. در رویکرد کیفی، دادهها از طریق مصاحبه با کتابداران جمعآوری شد.یافتهها: بر اساس یافتهها، کاربران این مرکز اکثراً پژوهشگران و دانشجویان بوده و نیاز اطلاعاتی آنان به ترتیب در خصوص فعالیتهای علمی، نگارش مقاله و پایاننامه و انجام وظایف شغلی است. با وجود فراهمآوری انواع منابع اطلاعاتی در این مرکز و ایجاد دسترسی، بیش از نیمی از کاربران در رفع نیازهای اطلاعاتی خود با موانعی مواجه هستند. موتورهای جستجو، پایگاههای اطلاعاتی خارجی و پایگاه رایسست به ترتیب مهمترین مجراهای دستیابی به اطلاعات مورد نیاز توسط کاربران است. بعضی از مشخصات جمعیتشناختی شامل مقطع تحصیلی، جنسیت و سن کاربران رابطه مستقیم و معناداری بر میزان استفاده از منابع و یا مواجه با مانع در دستیابی به اطلاعات دارد. نظر به تناسب منابع اطلاعاتی با نیازهای کاربران، مقالات، چکیده پایاننامهها، مقالات انگلیسی و نشریات فارسی در سطح متوسط از دیدگاه کاربران ارزیابی شدند.نتیجه گیری: رفتار اطلاعیابی کاربران متأثر از نوع نیازهای اطلاعاتی و میزان بهرهگیری آنان از منابع تا اندازهای تحت تأثیر مشخصات جمعیتشناختی آنان است. با توجه به اینکه اثربخشی نتایج تحقیقات پژوهشگران منوط به رفع مطلوب نیازهای اطلاعاتیشان است، تهیه برنامهای مدون جهت انجام دورهای مطالعات نیازسنجی کاربران ضروری است.