فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه برنامه­های توسعه­شهری بواسطه واگرایی و جدایی­گزینی مولفه­ها و گروه­های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی صاحب­نفوذ و قدرت در قلمروهای­سرزمینی، کنترل کمی بر مولفه­ها و نیروهای شکل­دهنده خود دارند، بطوریکه فرآیند قدرت در مجموعه­شهری باعث حذف­تدریجی گروه­ها و منافع غیر متشکل به نفع گروه­های مسلط می­باشد. در مجموعه­شهری مشهد علیرغم وجود برنامه­های منطقه‌ای، ناحیه‌ای و شهری در راستای سازمان‌یابی متوازن­فضا و تحقق عدالت­فضایی، شاهد عدم­تعادل ناحیه‌ای و شهری، تمرکز شدید سرمایه و قدرت هستیم؛ به‌نحوی‌که فرآیندهای ناشی از توسعه بی‌حدومرز منجر به تخریب محیط­‌زیست، مهاجرت‌روستائیان به شهر، افزایش حاشیه‌نشینی و آسیب‌های دنباله‌دارشده است. قدرت بلامنازع سیاسی با استفاده از ابزارهای­قدرتمند سیاسی- اقتصادی و اجتماعی، عنصر اصلی تعیین سازمان­فضایی بوده و به تنظیم و هدایت اقدامات کنشگران بخش‌های خصوصی، عمومی و مردمی پرداخته­است. پژوهش­حاضر با هدف کشف رابطه میان حاکمیت منطقه کلان‌شهری مشهد و سازمان‌یابی فضایی با بهره­گیری از روش‌شناسی ترکیبی، استفاده از پرسشنامه‌متخصصین وکاربست مدل تحلیل­عاملی CFA، به شناسایی قدرت و نفوذ بازیگران بر ساختاریابی­فضایی و روابط، اهداف و نیات آن‌ها به‌عنوان اصلی‌ترین عامل در تحلیل بازیگران و صاحبان­منافع در مجموعه­شهری مشهد پرداخته است. نتایج به‌دست آمده حاکی از آنست که عناصر قدرتِ‌حاکمیتی، دولتی، بخش­عمومی و شهروندان به ترتیب بیشترین قدرت و تأثیر را در شکل‌دهی به سازمان­فضایی مجموعه­شهری مشهد داشته­اند.