والا در معماری: آسیب شناسی معماری مسکونی کرج با تمرکز بر مفهوم امر والا از منظر لیوتار
نویسندگان
1 گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز
2 استاد و عضو هیات علمی و مدیر گروه دکتری هنر دانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز
3 استادیار و عضو هیات علمی گروه فلسفه هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان
4 عضو هیات علمی گروه نمایش، دانشکده هنر، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران -ایران.
doi
10.30510/psi.2022.353372.3770چکیده
در نگاه ژان-فرانسوا لیوتار متفکر پست مدرن، مفهوم امر والا در پست مدرنیسم با مصادیق آفرینش هنری گره خورده است. طرح معماری از این منظر میتواند به مثابهی عنصری هنری مورد پژوهش قرار گیرد. این پژوهش به منظور آسیب شناسی کالبد معماری بناهای مسکونی در شهر کرج انجام شده است. با توجه به این که بخش عمدهی توسعهی کالبدی این شهر در یکصد سال اخیر و با افول شیوهی ساخت سنتی صورت گرفته است، می توان مصادیق معماری مدرن اولیه و پس از آن را شاکلهی اصلی آن دانست. هدف این پژوهش کیفی صورتبندی و بررسی دلایل غلبهی شیوههای التقاطی و ناکارآمد و آسیب زننده بر ساختار تولید سازههای مسکونی کرج است. در این رویکرد از امر والا و تشریح مفاهیم مرتبط با آن در آرای لیوتار با استناد به منابع کتابخانه ای بهره برده شده است. برای بررسی عوامل موثر در شیوهی خانهسازی کرج از منابع کتابخانهای، آمار های رسمی مراجع شهری و پژوهش میدانی استفاده شده است. پرسش پژوهش این است که بر مبنای دیدگاه لیوتار به امر والا چگونه میتوان شیوهی خانه سازی در کرج را آسیبشناسی کرد؟ فرضیهی اصلی در اینجا این است که سپهر معماری و مصادیق آسیبهای ناشی از عدم سامان دهی نظام یافتهی کالبدی شهر را میتوان با تکیه بر نگرش لیوتار به امر والا به شیوهای تحلیلی در جهت بهبود آن صورتبندی کرد.واژگان کلیدی: ژان فرانسوا لیوتار، امر والا، معماری معاصر، زیباشناختی، کالبد شهری، محیط ساختهشده