مطالعه تطبیقی فاعل معنوی در جرائم مربوط به مواد مخدر در نظام کیفری ایران و انگلستان
نویسندگان
1 استادیار دانشکده حقوق واحد شیراز،دانشگاه آزاد اسلامی ، شیراز، ایران(نویسنده مسئول)
2 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران
3 استادیار دانشکده حقوق واحد شیراز،دانشگاه آزاد اسلامی ، شیراز، ایران
doi
10.30510/psi.2024.326350.3005چکیده
فاعل معنوی در ارتباط با جرائم مواد مخدرغالبا به صورت عامل پشتیبان و تامین کننده مالی و مغز متفکر جرم بدون حضور در عملیات مادی و اجرایی ظهور پیدا می کند. جلوه هایی از مصادیق ان در قانون مواد مخدر ایران بدون تصریح تحت این عنوان وجود دارد که مبین توجه قانونگذار علی رغم اتخاذ رویکرد یک سیاست جنایی افتراقی در ارتباط با جرائم مواد مخدر می باشد. مقاله حاضر با روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی در مورد فاعل معنوی در جرائم مربوط به مواد مخدر ایران و انگلستان با یک نگاه تطبیقی است تا بتوان وجود یا عدم وجود این مکانیسم در دو نظام کیفری مزبور مورد بررسی و نقاط تشابه و افتراق هر سیستم را مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته شده است. به طور کلی نتایج پژوهش نشان می دهد که مصادیقی از فاعل معنوی به عنوان یک شیوه خاص ارتکاب جرم به صراحت در قانون مواد مخدر ایران مورد پذیرش قرارگرفته و همین مفهوم در نظام حقوقی انگلستان در ارتباط با مواد مخدرهرچند به صراحت وجود نداشته اما به مانند دیگر جرائم و بدون رویکردی افتراقی و با یک نگاه کلی در تعیین نوع و میزان کیفر مد نظر قرار داده شده است. نظام کیفری ایران با تاکید بر سزاگرایی و سیاست پیشگیری کیفری از فایده گرایی مجازات و برخلاف انگلستان فاصله داشته و به همین جهت مجریان این قانون در اتخاذ برنامه های پیشگیرانه و عدم تطابق و تعامل با اسناد بین المللی و حقوق بشری با مشکلاتی عملا مواجه هستند و بر این مبنا همواره مبادرت به تصویب یا اصلاح شتابزده قانون مواد مخدر می نمایند که خود موجبات ایجاد یک بحران در نتیجه اجرای این قوانین فراهم شده است.