ارزیابی قابلیتهای دسترسپذیری محیط رابط کاربری سامانههای آموزش مجازی
نویسندگان
1 گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه قم، قم، ایران
2 گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی قم، قم، ایران
3 گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی قم، قم، ایران
doi
10.22059/jlib.2023.357359.1679چکیده
هدف: این پژوهش به ارزیابی قابلیتهای دسترسپذیری محیط رابط کاربری سامانههای آموزش مجازی پرداخته است.روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی است که به روش پیمایشی از نوع ارزیابی مکاشفهای انجام شده است. جامعه آماری شامل شش سامانه آموزش مجازی «ادوبی کانکت، اسکای روم، اسکایپ، بیگ بلو باتن، گوگل میت، قرار» است. ابزار پژوهش، سیاهه ارزیابی بومیسازی شده منطبق با سامانههای آموزش مجازی در داخل کشور منطبق با شاخصهای ارزیابی مندرج در ایزو 9241 است که شاخصهای شناسایی شده و با استفاده از روش بی.دبلیو.ام از دیدگاه صاحبنظران حوزه دسترسپذیری سامانههای آموزشی و یادگیری الکترونیکی اولویتبندی شدهاند. برای پاسخگویی به پرسشهای پژوهش از آمار توصیفی و روش تصمیمگیری مدل روش وزندهی ساده یا (اس.اِی.دبلیو.) استفاده شد. در این روش، امتیازات حاصل از ارزیابی هر نرمافزار در هر شاخص با ضریب وزنی بی.دبلیو.ام تعیین شده برای هر شاخص ضرب شده و بر اساس نتیجه حاصل، محیط رابط کاربری سامانههای آموزش مجازی از لحاظ قابلیتهای دسترسپذیری با یکدیگر قابل مقایسه شد. فرضیههای پژوهش از طریق آزمون کروسکال-والیس مورد بررسی قرار گرفتند. یافتهها: پس از بررسی قابلیتهای دسترسپذیری محیط رابط کاربری سامانههای آموزش مجازی مشخص شد به ترتیب اسکایپ، ادوبیکانکت، بیگ بلو باتن، اسکایروم گوگلمیت و قرار از نظر رعایت ویژگیهای مربوط به دسترسپذیری رتبه اول تا ششم را کسب نمودهاند. بین میزان رعایت شاخصهای ارزیابی قابلیتهای دسترسپذیری محیط تعامل (رابط کاربری) سامانههای آموزش مجازی در چهار شاخص کلی در سامانهها اختلاف معناداری مشاهده نشد.نتیجهگیری: بالاترین میانگین رعایت میزان دسترسپذیری مربوط به ابزارهای اشارهگر و سازگاری با فناوریهای کمکی و کمترین میانگین رعایت میزان دسترسپذیری مربوط به ورودی صفحهکلید در جامعه مورد مطالعه تشخیص داده شد.
