بحران کووید-19 و نقض قواعد حقوق بشردوستانه در سرزمین‌های اشغالی؛ با تأکید بر قاعدة تعهد و تضمین رعایت حقوق بین‌الملل بشردوستانه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشیار گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22059/jplsq.2021.320243.2718
چکیده

مادة 1 مشترک کنوانسیون‌های ژنو و پروتکل اول الحاقی، فصل نوینی را در مفهوم و ماهیت تعهد دولت‌ها به رعایت و تضمین رعایت حقوق بشردوستانه در سرزمین‌های اشغالی گشوده و برای تمام دولت‌های اشغالگر تعهدات ایجابی و سلبی ایجاد کرده است. پژوهش حاضر با مدنظر قرار دادن واقعیت‌های موجود، در پی پاسخگویی به این پرسش که »تکالیف نیروهای اشغالگر اسرائیل در مبارزه و پیشگیری از شیوع ویروس کرونا در سرزمین‌های اشغالی فلسطین مبتنی بر تعهدات بین‌المللی ناشی از معاهدات، عرف، اصول انسانیت و وجدان عمومی بر کدام بنیادهای حقوقی و فکری موجه سازی و ساماندهی می‌شود؟«، با روشی توصیفی ـ تحلیلی به بررسی تحلیل‌های حقوقی و واقعیت‌های موجود پرداخته و به این نتیجه رسیده است که به‌رغم تعهدات رژیم اشغالگر اسرائیل از منظر تضمین احترام و رعایت حقوق بشردوستانه مبتنی بر مادة 1 مشترک کنوانسیون‌های ژنو و پروتکل اول الحاقی، در حوزة پیشگیری و مبارزه با کووید 19 به‌عنوان نمونه‌ای حیاتی از حق بر سلامت و صیانت از بهداشت عمومی ساکنان مناطق اشغالی فلسطین، ضمانت اجرای این تکلیف بنیادین حقوق بشری با چالش‌های جدی مواجه است.