اثربخشی کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر پریشانی روان‌شناختی، همجوشی‌شناختی و خوددلسوزی افراد مبتلا به فشار خون بالا

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران

3 دانشیار گروه روان‌شناسی، واحدسمنان، دانشگاه آزاداسلامی، سمنان، ایران

4 استاد تمام مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت،دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: فشار خون بالا که از آن به عنوان مرگ خاموش یاد می‌شود از عوامل بسیار مهم بیماری‌های قلبی- عروقی به‌شمار می‌رود؛ از این رو هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی (MBSR) بر پریشانی روان‌شناختی، همجوشی‌شناختی و خوددلسوزی افراد مبتلا به فشار خون بالا بود. مواد و روش‌ها: روش پژوهش، نیمه‌آزمایشی از نوع طرح پیش­آزمون- پس­آزمون بود. جامعه آماری پژوهش همه بیماران مبتلا به فشار خون شهرستان مهدی‌شهر در سال 1399 بودند. نمونه‌ این پژوهش شامل 48 نفرمبتلا به فشار خون بودند که به‌صورت در دسترس و غیرتصادفی از میان زنانی که به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان مهدی‌شهر مراجعه کرده بودند، با توجه به معیارهای ورود انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی ساده درگروه گواه و آزمایش جایگزین گشتند. ابزارهای مورداستفاده شامل مقیاس تشخیصی همجوشی‌شناختی گیلاندرز، پرسش‌نامه پریشانی روان‌شناختی فرم 10 کسلر و پرسش‌نامه خوددلسوزی بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 23 و با استفاده از آزمون‌های تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) و تک‌متغیره (ANCOVA) تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که پس از تعدیل نمرات پیش­آزمون، تفاوت معناداری بین گروه‌های موردمطالعه در متغیر پریشانی روان‌شناختی (شامل افسردگی، اضطراب و استرس)، همچنین همجوشی‌شناختی، به‌غیر از گسلش شناختی و خوددلسوزی وجود داشت. نتیجه‌گیری: درمجموع می‌توان گفت که آموزش کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر پریشانی روان‌شناختی، همجوشی‌شناختی و ابعاد خوددلسوزی افراد مبتلا به فشارخون بالا تأثیرداشت.