بررسی آسیبهای توسعه میانافزا در بافتهای میانی شهرها با کاربست مدل معادلات ساختاری (نمونه موردی: محله کوچه مشکی در شهر زنجان)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد شهرسازی دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 استادیار شهرسازی دانشگاه یزد، یزد، ایران
3 دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه یزد، یزد، ایران
doi
10.22054/urdp.2021.57325.1268چکیده
در نبرد توسعه پایدار و رفاه، دستیابی به الگوی رشد فشرده بعنوان کلید حفاظت از زمین محسوب میشود. نوسازی شهری که بعنوان پاسخ مناسب برای مشکلات بافتهای میانی است، از سیاست میانافزایی در بازسازی و نوسازی بافتها بهره میبرد. با وجود اثرات مثبت این الگوها بر پایداری، در صورت عدم اجرای اصولی آنها، پیامدهای منفی ازجمله عدم رضایت ذینفعان و کاهش کیفیت زندگی رخ خواهد داد. اجرای توسعه میانافزا در بافت میانی زنجان بصورت تخریب واحدهای قابل سکونت و ریزدانه و ساخت واحدهای آپارتمانی در اراضی بایر بافت میانی باعث اثرات منفی شده است. در این پژوهش، توسعه میانافزا بهعنوان متغیر مستقل و آسیبهای ناشی از آن بعنوان متغیر وابسته بوده و برای آزمون این رابطه از روش توصیفی و علّی و تکنیک معادلات ساختاری در نرمافزار pls [1] بهره گرفته شد. برازش مدل کلی روابط نشان از عدم رضایت ساکنین محله کوچه مشکی از توسعه میانافزای اتفاق افتاده دارد (GOF[2]=0.37). لیکن، تأثیر آن بر از بین رفتن مشاغل بومیِ محله، افزایش تراکم و آلودگی، کاهش میزان دستیابی به مسکن قابل استطاعت، و نابودی اراضی زراعی تأیید نشد. اما تأثیر آن بر احساس کمبود خدمات و کیفیت زندگی، کاهش روابط اجتماعی و امنیت بر نارضایتی از توسعه میانافزا تأیید شد. تأثیر موانع حقوقی بر کاهش دسترسی به مسکن قابل استطاعت مورد تأیید قرار گرفت. یافتههای مدل نشان داد: مهمترین آسیبهای توسعه میانافزا از نظر ساکنین محله، به ترتیب عبارتاند از: احساس کمبود خدمات، کاهش کیفیت زندگی، کاهش امنیت و کاهش روابط اجتماعی.