الگوی ساختاری تأثیر روابط حرفهای و رهبری بر اشتراک دانش
نویسندگان
1 گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
3 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
4 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
doi
10.22059/jlib.2022.351179.1656چکیده
هدف: اشتراک دانش یکی از فرایندهای اصلی مدیریت دانش در سازمانها بوده و متأثر از عناصر مختلف انسانی، فنی و زمینهای است. پژوهش حاضر با تمرکز بر عناصر انسانی-بینفردی، درصدد شناسایی تأثیر روابط حرفهای و رهبری زهرآگین بر اشتراک دانش است.روش: از نظر هدف، یک تحقیق کاربردی و از منظر روش گردآوری دادهها توصیفی- همبستگی تلقی میشود. دادههای مطالعه از نمونهای به تعداد 313 نفر از کارکنان مؤسسات آموزشی که با توجه جدول کرجسی-مورگان و به روش دسترس انتخابشده بودند، جمعآوری گردید. علاوه بر این، سهم نسبی طبقات در انتخاب نمونه در نظر گرفته شده است. جهت گردآوری دادهها از پرسشنامۀ استاندارد تسهیم دانش دیکسون، مقیاس مربیگری (منتورینگ) نوئه و مقیاس رهبری زهرآگین اشمیت و هنگنز استفاده شد. بعد از حذف دادههای پرت با استفاده از روشهای متعارف، تعداد نمونه به 248 نفر رسید. 235 نفر از این کارکنان، آموزشی-فرهنگی بودند و تحلیلها دادههای مربوط به آنها، با بهرهگیری از آزمون همبستگی پیرسون در نرمافزار SPSS 26 و مدلسازی معادلات ساختاری در نرمافزار LISREL 8.8 انجام گرفت. یافتهها: نتایج گویای برازش مطلوب مدل مفهومی و تأیید تمامی فرضیهها از جمله تأثیر مستقیم و مثبت روابط حرفهای بر تسهیم دانش و همچنین تأیید اثر غیرمستقیم آن با میانجیگری رهبری زهرآگین بر تسهیم دانش در سطح اطمینان ۹۵ درصد است. اثر منفی و معنادار روابط حرفهای بر رهبری زهرآگین و نیز اثر منفی و معنادار رهبری زهرآگین بر تسهیم دانش نیز مورد تأیید قرار گرفت.نتیجهگیری: برای جلوگیری از اثر کاهشی رهبری زهرآگین بر اشتراک دانش و همچنین ممانعت از اثر کاهشی آن در اثرگذاری روابط حرفهای بر اشتراک دانش، کارکنان آموزشی-فرهنگی این مؤسسات نباید به دلیل بیم از تاوان دادن به رهبران و مدیران، از ارائه دیدگاهها و نقطه نظرات خود امتناع ورزند؛ چرا که همین اقدام آنها میتواند زمینه را برای یکهتازی رهبران زهرآگین فراهم سازد.