بررسی نظریه های جرم شناختی در تکوین جرم فضای مجازی
نویسندگان
1 کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم شناسی،گروه حقوق،واحد کرج، دانشگاه ازاد اسلامی،کرج،ایران
doi
10.30510/psi.2024.455899.4420چکیده
فضای سایبر، فرصتهای تازه و بسیار پیشرفتهایی را برای قانون شکنی در اختیار انسان میگذارد، همچنین توان بالقوه ارتکاب گونههای مرسوم و کلاسیک جرایم را به شیوههای غیرمرسوم و بسیار جدید سوق میدهد تا مجرمان سایبری بتوانند در این کهکشان صفر و یک، هرآنچه میخواهند و در اندیشه دارند، به منصه ظهور برسانند. این امر، علوم مختلف و از جمله جرمشناسی را با تحول روبرو ساخت. نکات قابل توجه، تفاوت در علل وقوع جرایم سایبری و ضرورت توجه چندجانبه به جرایم سایبری، از منظر علل زیستی، روانی و اجتماعی است. از همین رو، برنامههایی که به منظور پیشگیری از جرایم سایبری ارائه میشوند باید به این امر توجه داشته باشند. نکته دیگر، قابلیت اعمال برخی نظریات جرم-شناسانه مربوط به جرایم فضای سنتی بر جرایم این فضای نوین و جستجوی نظریههای جدید در تبیین جرایم سایبری است اما با توجه به تنوع انواع جرایم در فضای سایبری، فرض کفایت یکی از نظریههای جرمشناسانه برای درک کامل ماهیت این جرایم نادرست است و لذا تنها با جامعنگری و توجه ترکیبی به تمام این نظریههاست که میتوان به درک کاملی از ماهیت پیچیده این جرایم دست یافت. در این پژوهش تلاش شده است که با اتخاذ رویکرد کتابخانهای- اسنادی به جرمشناسی انحرافات فرهنگی در فضای سایبری و بررسی جرایم سایبریمتاثر از فضای سایبری در حقوق ایران پرداخته شود. نتایج بررسیهای پژوهش نشان میدهد جرائم سایبری به اقتضای ویژگیهای منحصربه فرد خود همچون سهولت ارتکاب جرم، ناشناخته بودن، فرامرزی بودن جرم، کم سن بودن مجرمان، گستردگی خسارت و کثرت بزهدیدگان، منجر به شکلگیری جرائم متعددی علیه امنیت ملی، اقتصادی، نظامی، اخلاقی و فرهنگی جامعه و موجب گسترش بزهدیدهگی در تمام اقشار جامعه گردیده است.