تبیین عدالت جنسیتی در فضاهای شهری مطالعه موردی: فضای شهری مجموعه خواهر امام رشت
نویسندگان
1 استاد شهرسازی ، دانشگاه تربیت مدرس، تهران ، ایران
2 دکتری شهرسازی ، دانشگاه تربیت مدرس ، تهران، ایران
3 کارشناس ارشد شهرسازی ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قزوین، ایران
doi
10.22054/urdp.2021.50702.1195چکیده
هدف اصلی این پژوهش، شناسایی دلایل تغییر و کاهش عدالت جنسیتی در استفاده از فضای پیرامون مجموعه خواهر امام رضا (ع) پس از اجرای طرح توسعه جدید است. روششناسی پژوهش، انتقادی است، جهت اجرای عملیات تحقیق از روش مردمنگاری انتقادی بهره گرفته شده است و دادههای تحقیق در این مطالعه با استفاده از روشهای مشاهده مشارکتی و تکنیک مصاحبه عمیق گردآوری شدهاند. جهت تجزیهوتحلیل دادهها و ارائه نظریه نهایی با توجه به رویکرد انتقادی پژوهش از روش تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف استفاده شد. بر اساس روش نمونهگیری هدفمند (روش گلوله برفی) و نیز تکنیک اشباع نظری، بیستوپنج نفر از بانوان 20 تا 40 سال محله ساغریسازان و مطهری رشت در این مطالعه شرکت کردند و ادراک و توصیفهای آنها نسبت به فضای شهری مجموعه خواهر امام شهر رشت مورد بررسی و تجزیهوتحلیل قرار گرفت. با استفاده از روش" تحلیل گفتمان انتقادی" تحلیل دادهها در سه سطح توصیف (آشکارسازی گزارهها و محتوای ظاهری)، تفسیر (تعامل بین مصاحبه و بافت) و تبیین (تأثیر دوسویه ساختارها و گفتمان) صورت گرفت؛ نتایج و یافتههای پژوهش نشان داد که در طراحی فضای شهری مذکور دیدگاهها و نیازهای تمامی استفادهکنندگان از فضا دیده نشده و به دلیل وجود اعمال قدرتهای تکبعدی مردانه در بازطراحی فضا، موجبات کاهش حضور بانوان و متعاقباً عدالت جنسیتی را در برداشته است.
