مطالبات قومی در ایران بر مدار عدالت و توسعه
نویسندگان
1 گروه مردم شناسی اجتماعی، دانشگاه کنت، کنت، انگلستان
doi
10.30510/psi.2022.352096.3745چکیده
تنوعات هویتی / قومیتی ایران معاصر با رشد فرایندهای جهانیشدن همراه شده و مناقشات بینقومی را رقم زده است که درجهتِ رفع تبعیض و نابرابریها درپیِ نیل به توسعۀ اجتماعی به هویتخواهی و عدالتطلبی گرایشدارد، موضوعی که زمینۀ مطالعۀ این تحقیق در بین فارسها، ترکها، کردها، عربها، و بلوچهای ایران واقع شده است. هویتهای اجتماعی ایرانی از سیطرۀ عناصر هویت فارسی بر ارکان خویش ناراضیاند و وضعیت تقلیلیافتۀ هویت تاریخی ایرانی را عادلانه و در راستای توسعۀ هویتهای جمعی نمیدانند.این تحقیق با عنوان " از مرز تا مرز" در 13 استان ایران با روش کیفی تلفیقی (GT و پیمایش) و ابزار مصاحبۀ عمیق، مستندات کتابخانهای، و پرسشنامۀ باز، دادهها را در حوزههای «هویت دینی و هویت ملی (تعامل یا تقابل)»، «مرزهای فرهنگی بینقومی»، «بنبست جنبشهای قومی و ملی»، «حذف فرهنگها»، «رویکرد صلحمدار برای عبور از بحران»، استخراج و دستهبندی کرده است و به یک مدل مفهومی دست یافته است که در آن، عوامل اصلی (اقتصادی و ایدئولوژیک)، عوامل مداخلهگر (رسانهها و سبک زندگی)، و عوامل زمینهای (پارامترهای قانونی، فرهنگی و سوءمدیریت) پدیدهمحوری (مطالبۀ عدالت / گسست اجتماعی) شکل گرفته است و کنش راهبردی (کنش صلحآمیز، پذیرش وضعیت موجود، و تعامل دولت و ملت) و پیامدهای آن (ثبات و زوال سرمایۀ اجتماعی) ارائه شده است.