برساخت اجتماعی مصرف مواد مخدر و اعتیاد در شهرستان رودبار جنوب
نویسندگان
1 کارشناس ارشد پژوهشگری اجتماعی دانشگاه خوارزمی
2 دانشیار جامعهشناسی دانشگاه خوارزمی
doi
10.22059/ijsp.2014.55549چکیده
در این مقاله با بهکارگیری رویکرد برساختگرایی اجتماعی و روش نظریۀ زمینهای سعی شده است از منظر افراد بومی و درگیر با پدیدۀ مصرف مواد مخدر و اعتیاد، شرایط، تعاملات و پیامدهای اعتیاد و مصرف مواد مخدر در شهرستان "رودبار جنوب" فهمیده شود. روش مورد استفاده در پژوهش، کیفی است و در فرایند پژوهش از نظریۀ زمینهای استفاده شده است. دادهها با استفاده از روش مشاهدۀ مشارکتی و تکنیک مصاحبۀ عمیق گردآوری شدهاند. بر اساس روش نمونهگیری هدفمند و نمونهگیری نظری و با معیار اشباع نظری، 18 نفر از مطّلعان محلی و یا به اصطلاح دروازهبانان اجتماع در مطالعه شرکت کردند. یافتههای حاصل از روش نظریۀ زمینهای شامل هشت مقولۀ عمده به شرح زیر است: رسوم و سنتهای محلی، ارزیابی مثبت از مواد – ارزیابی منفی- با غلبۀ ارزیابی مثبت، مشکلات نظام اقتصادی و معیشتی، پایین بودن شناخت و آگاهی، دسترسی آسان، فقدان امکانات لازم برای اوقات فراغت، فقدان کنترل انتظامی مؤثر و بسترهای اکولوژیک منطقه. مقولۀ هسته نیز "بهنجار بودن موقعیتی" است که سایر مقولهها را در بر میگیرد. نظریۀ زمینهای تحقیق، در قالب مدل پارادایمی شامل شش بعد شرایط علّی، شرایط زمینهای، شرایط مداخلهگر، پدیده، تعامل و پیامدها بیان شده است.
