فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مسجد، نهادی اصیل و اسلامی است که کمتر از ظرفیت‌های تمدنی و اجتماعی خود برای تحقق اهداف فرهنگی بهره‌ گرفته، و فرصت کمتری در جهت حکمرانی فرهنگی و راهبردی داشته است. در این مطالعه، ضمن جمع‌آوری داده‌ها با ابزار مصاحبه، محتوای متون علمی مقالات مرتبط جمع‌آوری، و با استفاده از رویکرد کیفی فراترکیب که دانش جدید از طریق ترکیب و مقایسه نتایج را فراهم می‌کند، تحلیل شده است. یافته‌های مستخرج از 97 سند علمی از پایگاه‌های علمی اطلاعاتی معتبر بررسی و با انتخاب نهایی30 مقاله غنی‌تر، تحلیل بر اساس روش هفت مرحله‌ای سندلوسکی و بارسو انجام شده و ابعاد و مقوله‌های حکمرانی فرهنگی و راهبردی، با پایایی 7/83 درصد از شاخص کاپای کوهن احصا شده است. یافته‌ها نشان داد برای کارویژه‌های مسجد در حکمرانی فرهنگی و راهبردی، 79 مفهوم کلیدی، 28 مقوله شاخص، و 10 بُعد اصلی قابل تبیین است که در قالب مدل شماتیک ارائه شده است. از ویژگی‌های اصلی با بالاترین تعداد مقوله‌ و مفاهیم، به «ظرفیت تحقق‌بخشی فرهنگ متعالی» اختصاص دارد. از سوی دیگر، گفتمان غالب مصاحبه‌ها، به شناخت انواع حلقه‌های مفقوده در حکمرانی فرهنگی مسجد منتج شده است. مانند نبود حلقه‌های «تعاملات پیشران بین دستگاه‌اجرایی، حکمرانی و دولت با مسجد»، و «تعاملات چندسویه بین سه نهاد اصیل» و «تعاملات انسجام‌بخش بین کارگزاران مساجد». آشکارشدن این حلقه‌های مفقوده، و سایر یافته‌های این مطالعه، تقویت سهم مسجد را در حکمرانی فرهنگی و راهبردی تایید و حمایت می‌کند.