تأثیر حقوق بشر در مبارزه با فساد

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل، دانشگاه تهران و دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد داوری معاهدات سرمایه‌گذاری از دانشگاه اوپسالا

2 دانشیار، گروه حقوق دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

doi
10.22059/jplsq.2020.285619.2096
چکیده

امروزه فساد از بزرگ‌ترین چالش‌ها در برابر تحقق، پیشرفت و حمایت از حقوق بشر و آزادی‌های بنیادین به‌حساب می‌آید، تا آنجا که نه‌تنها موجب تبعیض ناروا و نقض حق برابری می‌شود، بلکه اصولی همچون حاکمیت قانون را به‌عنوان بنیان دموکراسی، به‌شدت تهدید می‌کند. ادامۀ چنین وضعیتی، موجب تشدید فاصلۀ میان دولت و ملت می‌شود و تعمیق نارضایتی شهروندان را فراهم می‌سازد. التزام دولت به رعایت حقوق بنیادین شهروندان، شرایط نظارت بیشتر شهروندان را بر دولت فراهم می‌کند. از طرفی تقویت حاکمیت قانون و قرار گرفتن دولت در جایگاه واقعی خود به‌عنوان نهاد ناظر، موجب افزایش نفوذ و اقتدار دولت و تقویت حاکمیت ملی می‌شود. در فرایند مبارزه با فساد، عواملی مانند مشارکت عمومی، جامعۀ مدنی قوی و افزایش سطح آگاهی عمومی، از اهمیت بسزایی برخوردارند. فقدان تقید دولت به تضمین آزادی‌های بنیادین شهروندان، علاوه‌بر گسست میان دولت و ملت، اعتماد عمومی را تضعیف و نظارت شهروندان بر دولت را غیرممکن می‌سازد. در این تحقیق که با روش توصیفی-تحلیلی انجام گرفته است، در پی اثبات این فرضیه هستیم که رعایت حقوق بشر و احترام به آزادی‌های بنیادین شهروندان توسط دولت، مؤثرترین ابزار در مبارزۀ مؤثر با فساد است.