تحلیل مسئولیت اجتماعی شرکتها در پرتو مفهوم مراقبت مقتضی مبتنی بر حقوق بشر
نویسندگان
1 فارغالتحصیل دوره دکتری حقوق بینالملل، پردیس بینالملل کیش دانشگاه تهران، کیش، ایران
2 دانشیار پردیس بینالمللی کیش دانشگاه تهران،کیش، ایران
3 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
doi
10.22059/jplsq.2020.288225.2153چکیده
در مبادی اصولی و حوزة اجرایی ارتباط حقوق بشر و تجارت، دو مقولة مراقبت مقتضی و مسئولیت اجتماعی شرکتهای تجاری از ظرفیت تعامل و تبادلات عینی و عملی با یکدیگر برخوردارند. هر دو مقوله با در نظر گرفتن مبانی نظری بهمنظور توجیه چیستی و چرایی و همچنین از جهات سرشت، ویژگیها و عملگرایی، ایجاد سازوکار پاسخگویی و رفتاری منصفانه در مدیریت شرکتهای چندملیتی را ایجاب میکنند. این نوشتار با بهرهگیری از اسناد بینالمللی بهویژه اصول راهنمای ملل متحد، به تبیین و توصیف مناسبات مسئولیت و مراقبت میپردازد و از رهگذر این کنش و واکنش متقابل، تعریفی جدید از مدیریت ریسک بر مبنای مراقبت مقتضی ارائه داده و راهکارهای کاهش ریسک اجتماعی و ترویج احترام به حقوق بشر در چارچوب فعالیت شرکتهای تجاری را مورد بحث قرار میدهد. با اتخاذ رویکردی میانرشتهای، پارادایم مناسبات این دو مقوله بهعنوان یک الگوی همکاری اجتماعی منصفانه، از بنمایههای حقوق بینالملل بشر و مفاهیم اقتصادی و جامعهشناسی کمک میگیرد تا سازوکارهای نوین پاسخگویی شرکتی را بهگونهای ذینفع محور ارائه کند و از طریق اصل احتیاط بهعنوان نقطة تلاقی، اثبات میشود که تحقق مسئولیت مبتنی بر مراقبت مقتضی لازمة مدیریت برند شرکتها و در عین حال کاهش آسیبهای حقوق بشری به ذینفعان است.