ارزیابی خطر و شدت آلودگی خاک ناشی از آلودگی فلزات سنگین در خاک‌های اطراف محل دفن زباله‌های شهری

نویسندگان

1 گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران

2 استادیار، گروه بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران

3 کارشناسی ارشد پرستاری، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار، ایران

4 استادیار، گروه بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: در محل‌های دفن مهندسی شده هم نمی‌توان از تولید شیرابه جلوگیری کرد که حاوی انواع مختلفی از فلزات سنگین است. بنابراین محل‌دفن زباله یکی از منابع اصلی افزایش غلظت فلزات سنگین در خاک است. هدف از انجام این مطالعه، بررسی شدت آلودگی خاک‌های اطراف محل‌دفن زباله سبزوار به فلزات سنگین و تهیه نقشه آلودگی خاک به فلزات سنگین بود.مواد و روش‌ها: نمونه‌های خاک‌های سطحی و عمقی در 18 ایستگاه با توجه به نوع خاک و فاصله از محل ‌دفن شهر سبزوار جمع‌آوری گردید. غلظت فلزات سنگین آرسنیک، روی، سرب، کروم، مس، جیوه و کادمیوم به‌وسیله دستگاه ICP-OES آنالیز گردید. شدت آلودگی خاک با استفاده از شاخص‌های زمین انباشتگی (Igeo) و مجموع ریسک اکولوژیکی (RI) ارزیابی شد.یافته‌ها: میانگین غلظت آرسنیک، روی، سرب، کروم و مس در خاک سطحی به ترتیب 01/6، 04/41، 31/6، 77/26 و 45/31 بر حسب mg/kg و جیوه و کادمیوم به ترتیب 79/60 و 60/61 بر حسب µg/kg بود. اما میانگین غلظت آرسنیک، روی، سرب، کروم و مس در خاک در عمقی به ترتیب 75/5، 33/38، 25/6، 68/22و 04/31 بر حسب mg/kg و جیوه و کادمیوم به ترتیب 57/66 و 98/59 بر حسب µg/kg بود که مقدار همگی نسبت به مقادیر پس‌زمینه طبیعی بیشتر است.نتیجه‌گیری: بر اساس برآورد شاخص‌هایIgeo و RI برای فلزات سنگین آرسنیک، سرب، روی، کروم و مس در خاک عدم آلودگی ولی برای جیوه و کادمیوم آلودگی شدید را نشان داد.