شبکه های اجتماعی و مدیریت دانش:‌ بررسی میزان استفاده دانشجویان دانشگاه های ممتاز شهر تهران از شبکه های اجتماعی و پیام رسان برای مدیریت دانش

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

2 دکترای سیاستگذاری فرهنگی پژوهشکده مطالعات فرهنگی اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

3 دکترای جامعه‌شناسی ارتباطات بین‌الملل و استاد تمام دانشگاه امام صادق، تهران.

4 دکترای جامعه‌شناسی ارتباطات بین‌الملل و استاد تمام دانشگاه امام صادق، تهران.

doi
10.22059/jlib.2022.250916.1294
چکیده

هدف: یکی از ویژگی‏های جامعه شبکه‏ای، گسترش شبکه‏های «اجتماعی و پیام‏رسان» و از جمله کارکردهای این شبکه‏ها، مدیریت اطلاعات و دانش است. مقاله  حاضر قصد دارد به این پرسش پاسخ دهد که دانشجویان دانشگاه‏های ممتاز شهر تهران به عنوان نخبگان جامعه تا چه اندازه توانسته‏اند از شبکه‏های یاد‏ شده برای  مدیریت دانش استفاده کنند؟‌ روش پژوهش: از روش پیمایشی با نمونه‌گیری تصادفی در میان دانشجویان ۷ دانشگاه ممتاز تهران بر اساس رتبه‌بندی پایگاه استنادی علوم جهان اسلام برای ارائه توصیفی از وضعیت فعلی استفاده شده است. برای تحلیل عمیق‏تر یافته‏ها و ارائه راهبردهایی از جنس سیاستگذاری از مصاحبه عمیق استفاده شده است.   یافته‌ها: در حالی که 50.۱ درصد دانشجویان معتقدند شبکه‏های مذکور به بخش از زندگی روزمره ایشان تبدیل شده است، اکثریت دانشجویان، صرفاً مصرف‏کننده محتوا با اولویت محتوای سیاسی هستند. بیشترین محتوای مرتبط با دروس، صرفاً دنبال کردن اخبار کلاس‏هاست. بر اساس شاخص‏های تعیین شده برای سنجش میزان استفاده دانشجویان از این شبکه‏ها برای مدیریت دانش، ۷ درصد دانشجویان به هیچ وجه از شبکه‏های یاد شده برای مدیریت دانش استفاده نمی‌کنند. ۴۹ درصد در مقادیر کم و خیلی کم، 15.5 درصد در مقادیر خیلی زیاد و زیاد و 28.4 درصد تا حدودی از شبکه‏های مذکور برای مدیریت دانش استفاده می‌کنند. در ادامۀ پژوهش راهبردهایی از جنس سیاستگذاری برای اصلاح الگوی استفاده از این شبکه‏ها پیشنهاد شده است.‏ نتیجه‌گیری: شبکه‏های اجتماعی از ظرفیتی بسیار مهم برای مدیریت دانش برخوردار هستند و اساساً مفهوم شبکه‏های اجتماعی و مدیریت دانش به دلیل ناشی شدن هر دو مفهوم از انقلاب اطلاعاتی، توسعه جوامع اطلاعاتی و در نهایت شکل‏گیری و توسعه شبکه‏های اجتماعی دارای پیوندی اجتناب‏ناپذیر با یکدیگر هستند. یافته‌ها نشان داد که در سطح ۷ دانشگاه ممتاز شهر تهران هنوز استفاده از شبکه‏های اجتماعی برای مدیریت دانش در سطح مطلوبی نیست؛ اما تنها ۷ درصد دانشجویان از هیچ‌یک از گویه‏های مرتبط با مدیریت دانش شامل اخذ مشاوره‏های علمی و پژوهشی از استادان، استفاده از ظرفیت کار تیمی برای فعالیت‏های علمی و ...، استفاده نکرده‏اند.   واژگان کلیدی: شبکه ‏های اجتماعی؛ مدیریت دانش؛ دانشجویان؛ دانشگاه‏های تهران؛ سیاستگذاری