استناد دولتها به عوامل رافع مسئولیت بینالمللی در قبال نقض تعهدات حقوق بشر در همهگیری کووید-19
نویسندگان
1 استادیار، گروه حقوق عمومی و بینالملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
2 دانشجو کارشناسی ارشد حقوق بینالملل، گروه حقوق عمومی و بینالملل، واحد پردیس بینالملل، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
doi
10.22059/jplsq.2021.312059.2598چکیده
همهگیری ویروس کووید -19 (کرونا) بر اجرای تعهدات بینالمللی دولتها بهویژه در عرصة حقوق بشر تأثیرات چشمگیری گذاشت. در این میان، حق بر سلامت بیش از سایر حقوق نقض شد. بهعلاوه اگرچه قرنطینهسازی، فاصلهگذاری اجتماعی، منع یا محدودسازی رفتوآمد و دسترسی به اطلاعات بهمنظور حفظ سلامت عمومی صورت گرفتند، در همین خصوص هم واکنش ناکارامد برخی دولتها به نقض حق آزادی رفتوآمد و دسترسی به اطلاعات منتج شد. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی، ضمن بررسی عملکرد دولتها در اجرای سه حق مذکور به این پرسش پاسخ میدهد که دولتها برای توجیه نقضهای ارتکابی، امکان استناد به کدامیک از عوامل رافع مسئولیت بینالمللی را دارند؟ بهنظر میرسد با توجه به آستانة بالای اثبات قوة قاهره، همهگیری کرونا تمامی الزامات این عامل همچون غیرممکن شدن اجرای تعهدات بهنحو مادی را برآورده نمیکند. اما استناد به اضطرار و ضرورت بسیار محتمل است. البته نظر به تفاوت میان دولتها از حیث میزان شیوع بیماری و ظرفیتهای مقابله با آن، نمیتوان این عوامل را قاطعانه نسبت به همة دولتها قابل اعمال دانست.
