کاربرد هستی‌شناسی‌ها در کتابخانه دیجیتال رویکردی مبتنی بر فراترکیب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات؛ تهران‌‌‌‌، ایران

2 دکترای علم اطلاعات و دانش‌شناسی؛ استاد؛ دانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد علوم و تحقیقات؛ تهران‌‌‌‌، ایران

3 دکترای علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشیار دانشگاه قم

4 دکترای علم اطلاعات و دانش‌شناسی‌‌‌‌؛ دانشیار؛ دانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد علوم و تحقیقات؛ تهران، ایران

doi
10.22059/jlib.2022.336469.1579
چکیده

هدف:  پژوهش پیش رو به بررسی وضعیت کاربرد هستی‌شناسی‌ها در کتابخانه دیجیتال از طریق تحلیل مطالعات این حوزه می‌پردازد.روش پژوهش: روش پژوهش مطالعه پیش رو کیفی و از نوع فراترکیب است. به منظور گردآوری داده‌ها در این مطالعه از روش کتابخانه‌ای و برای تحلیل آن از الگوی هفت مرحله‌ای سندلوسکی و باروسو استفاده شد. جامعه مورد مطالعه، مطالعات (مقاله و پایان‌نامه) مرتبط در حوزه کاربرد هستی‌شناسی‌ها در کتابخانه‌های دیجیتال است که از پایگاه‌های علمی داخلی و خارجی بازیابی شد. به منظور اطمینان از کیفیت مطالعات مورد بررسی از چک لیست ارزیابی کسپ استفاده شد. در نهایت از بین 267مطالعه بازیابی شده، 43 عنوان انتخاب و تحلیل شد. یافته‌ها: تجزیه و تحلیل مطالعات حوزه کاربرد هستی‌شناسی در کتابخانه دیجیتال به شناسایی 4 مقوله، 8 مولفه و 48 بٌعد در این حوزه انجامید. مقولات اصلی در این حوزه شامل کاربرد هستی‌شناسی در خدمات کتابخانه دیجیتال، کاربرد هستی‌شناسی در ساختارهای کتابخانه دیجیتال، زمینه‌های کاربرد هستی‌شناسی در کتابخانه دیجیتال و کاربرد هستی‌شناسی‌ها در پوشش دامنه موضوعی کتابخانه دیجیتال می‌شوند. اصالت: در این مطالعه که به نظر می‌رسد تاکنون مشابه آن انجام نشده است، سعی شد تا تحلیل جامعی از حوزه کاربرد هستی‌شناسی در کتابخانه‌های دیجیتال، وضعیت موجود و ابعاد و زوایای آن ارائه شود. همچنین با روشن شدن و تبیین موضوعاتی که کمتر به آن‌ها پرداخته شده است، زمینه‌های پژوهشی تازه‌ای برای محققان این حوزه ارائه شد.