شناسایی روندها و نیروهای پیشران موثر بر کتابخانه‌های دانشگاهی

نویسندگان

1 استاد گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 استادیار دانشکده مدیریت دانشگاه تهران

3 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران

4 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه خوارزمی، تهران‌،ایران.

doi
10.22059/jlib.2021.328008.1559
چکیده

هدف: تغییر و دگرگونی در کتابخانه‌های دانشگاهی با همه مبانی آن در حال وقوع است و با پیشرفت‌های فن‌آوری، دانش فنی و صنعتی این تغییر شتاب چند برابری و غیر قابل کنترلی خواهد داشت. یکی از موارد همسویی با تغییرات، در نظر گرفتن آینده است. هدف این پژوهش شناسایی روندهای موثر بر آینده کتابخانه‌های دانشگاهی و نیز شناسایی پیشران‌های موثر بر آینده کتابخانه‌های دانشگاهی است.روش: رویکرد این پژوهش آینده‌پژوهی است. از مرور نظام‌مند، پنل‌های خبرگی و فرایند دلفی برای گردآوری داده‌ها استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از دو ابزار شامل: پنل‌های خبرگی و نرم افزار میک مک استفاده شده است. نرم افزار میک مک ابزاری برای تحلیل ساختاری مولفه‌ها و متغیرهای سازنده آینده سیستم است. از فرمول اعتبار داده‌ها برای سنجش اعتبار و میزان روایی داده‌ها استفاده شده است. برای تعیین اتفاق نظر میان اعضای پانل از ضریب هماهنگی کندال استفاده شده است. نمونه مورد بررسی شامل 20 نفر از رؤسای کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های جامع کشور، استادان و خبرگان رشتۀ علم اطلاعات و دانش‌شناسی و استادان و خبرگان آینده‌پژوه استیافته‌ها: با روش مطالعه کتابخانه‌ای، روندهای اصلی شناسایی شدند. پنج مولفه کلیدی و پیشران شامل: "شهر هوشمند"، "همزیستی و همکاری"، "بومیان دیجیتال"، "حریم خصوصی" و "فناوری اطلاعات" در مجموع با بیشترین تاثیرپذیری و بیشترین تاثیرگذاری از نظر خبرگان بعد از دو دور دلفی مشخص شدند.