سیاهة نظریه‌های ضمنی هوش برای معلمان: روایی و اعتبار

نویسندگان
doi
https://doi.org/10.83357/JIP.2025.1231932
چکیده

پداگوژي آماية ذهني رشدمحور، با شمولِ ويژگي‌هايي بنيادين مانند فرايندي‌نگري، جهت‌گيري تسلطي، پايستگي و حمايت فردي شده از يادگيرندگان، در زمرة روزآمدترين تسهيل‌گرهاي تحول حرفه‌اي در معلمان، تلقي مي‌شود. اين پژوهش با هدف تحليل روان‌سنجي سياهة نظریه‌هاي ضمني هوش براي معلمان (دوئک، 2008) انجام شد. در این مطالعة توصيفي ـ پيمايشي، از جامعة آماری معلمان متوسطة اول منطقة 11 شهر تهران، تعداد 300 معلم (150 مرد و 150 زن) که با روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند، به سیاهة نظریه‌های ضمنی هوش براي معلمان، پرسشنامة هدف‌های پیشرفت معلمان در کار (پاپایانو و چریستودولیس، 2007) و سیاهه هیجان معلم (چن، 2016)، پاسخ دادند. نتایج تحلیل عاملی تاییدی از ساختار تک‌عاملی سیاهة نظریه‌های ضمنی هوش براي معلمان، دفاع کرد. نتایج همبستگی بین نظریه‌هاي ضمني با جهت‌گيري‌هاي هدفي و هيجانات مثبت و منفي معلمان، شواهد مضاعفی در دفاع از روایی ملاکی سیاهه، فراهم آورد. ضریب آلفای کرانباخ سیاهه 95/0 به دست آمد. در مجموع، اين پژوهش ضمن دفاعِ از اتقان زيربناي مفهومي نظریه‌هاي ضمني هوش و با تمايزگذاري بين آمايه‌هاي ذهني رشدمحور از آمايه‌هاي ذهني تثبيت شده، نشان داد که سياهة نظریه‌هاي ضمني هوش براي معلمان ايراني، براي سنجش خودنگري‌هاي معلمان از چشم‌اندازِ نظرية آماية ذهني از مشخصه‌هاي فني روايي و اعتبار برخوردار است.