رگه¬های شخصیتی، نظم¬دهی هیجانی،کارکردهای اجرایی و رفتارهای پر خطر در نوجوانان: یک مطالعه تحلیل مسیر

نویسندگان
doi
https://doi.org/10.83357/JIP.2025.1231923
چکیده

این پژوهش با هدف تدوین مدل ساختاری پیش¬بینی رفتارهای پر¬خطر بر اساس رگه¬های شخصیتی با میانجی¬گری نظم¬دهی هیجانی و کارکردهای اجرایی در نوجوانان، انجام شد. این بررسی با رویکرد کمی و از نوع همبستگی در نمونه آماری 400 نفر دانش¬آموز دختر شهر تهران بود که به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به پرسشنامه¬هاي رفتارهای پرخطر محمدخانی (1386)، پرسشنامۀ رگه¬های شخصيتي مک¬کری و کاستا (1985)، پرسشنامه خودنظم¬دهی هیجان گروس و جان (2003) و پرسشنامه کارکردهای اجرایی داوســون و گـورا (2012) پاسخ دادند. برای تحلیل داده¬ها از روش تحلیل مسیر استفاده شد. یافته‌ها نشان‌داد رفتارهای پر¬خطر با نظم¬دهی هیجانی، کارکردهای اجرایی و رگه¬های شخصیتی بجز روان-رنجوری، رابطة منفی و با روان¬رنجوری رابطه مثبت دارد. هم‌چنین براساس نتایج تحلیل‌مسیر، نقش واسطه‌ای نظم¬دهی هیجانی و کارکردهای اجرایی در رابطة رگه¬های شخصیتی و رفتارهای پر¬خطر معنادار بود. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت نظم¬دهی هیجانی و کارکردهای اجرایی به‌عنوان دو میانجی مهم، نقش اساسی در پیش‌بینی رفتارهای پر¬خطر دارند و از طریق این دو متغیر واسطه‌ای، اثر روان¬رنجوری بر افزایش رفتارهای پر¬خطر، کاهش و سایر رگه¬های شخصیتی بر کاهش رفتارهای پر¬خطر، افزایش می¬یابد.