تفسیر اخراج اتباع بیگانه ذیل قاعدة منع شکنجه در رویة دیوان اروپایی حقوق بشر

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق دانشگاه دامغان، دامغان، ایران

doi
10.22059/jplsq.2020.293082.2253
چکیده

نظام ترسیم‌شده توسط کنوانسیون اروپایی حقوق بشر، مطلق بودن قاعدة منع شکنجه را بیان می‌کند و دیوان مربوط برای تفسیر این امر در سنوات اخیر مسئلة اخراج یا استرداد اتباع بیگانه و پناه‌جویان را ذیل قاعدة مذکور قرار داده است؛ هرچند در بررسی پرونده‌های مربوطه قضات دیدگاه مطلق‌گرایانه بیان‌شده در کنوانسیون را پشت سر می‌گذارند و به‌صورت موردی درخواست‌ها را مطالعه می‌کنند. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، در پی پاسخگویی به این پرسش است: بر چه اساسی در مقررات فراملی حقی مطلق اعلام می‌شود، اما در رویة مصادیقی عنوان ‌می‌شوند که عملاً همان حق (قاعدة منع شکنجه) دربارة مهاجران مشروط تفسیر می‌شود؟ در انتها ثابت خواهد شد که اساس اعمال محدودیت‌ها نسبت به مسئله‌ای که قرار است ذیل قاعدة مطلق منع شکنجه تفسیر شود، این است که در صورت عدم تفسیر نسبی‌گرایانه، دیوان اختیار دولت‌ها در اخراج بیگانگان را مخدوش خواهد کرد و چنین مسئله‌ای مشکلات زیادی را در حوزة بار مالی سامان دادن به خارجی‌ها و پناه‌جویان ایجاد می‌کند، ضمن اینکه حاکمیت کشورها هم تحت‌الشعاع قرار خواهد گرفت. هرچند این رویکرد، دیوان را در معرض انتقادات از حیث دوگانگی در عنوان کردن حقوق بشر مطلق و رویه‌ای که نسبی است، قرار می‌دهد.