ارائۀ الگوی نقش ‏آفرینی کتابداران در اطلافرینی کاربران کتابخانه های مرکزی دانشگاه‎های دولتی ایران

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

2 استاد گروه کتابداری و اطلاع رسانی، دانشگاه ازاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران

3 عضو هیئت علمی گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه آزاد تهران شمال

4 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال

doi
10.22059/jlib.2021.298295.1468
چکیده

هدف: ارائۀ الگوی نقش‎آفرینی کتابداران در اطلافرینی کاربران کتابخانه‎های مرکزی دانشگاه‎های دولتی ایرانروش‌شناسی: پژوهش کاربردی حاضر به روش کیفی و کمّی می‎باشد. گردآوری داده‏ها جهت طراحی مؤلفه‌ها در روش دلفی و پرسشنامه پژوهشگر ساخته به روش اسنادی صورت گرفت. ضریب روایی کیفی محتوای پرسشنامه بالاتر از 99/0 و شاخص روایی محتوای بالاتر از79/0 می‎باشد. پایایی پرسشنامه بر اساس ضریب آلفای کرونباخ 971/0 سنجیده شد. نمونه‏گیری جامعۀ آماری براساس فرمول کوکران از میان 644 نفر از کتابداران ، 241 نفر به صورت تصادفی ساده انتخاب و درنهایت 240 نفر پرسشنامه‎‎ها را تکمیل نمودند.یافته‎ها: در روش کیفی دلفی طی دو مرحله فراوانی تجمعی پاسخ‎های زیاد و بسیارزیاد سؤالات بیشتر از 70% بوده و ضریب کندال نیز تفاوت چندانی را نشان نداد و هر 39 سؤال مورد تأیید خبرگان قرار گرفت. تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که گویه‎ها در7 عامل با بارهای عاملی به ترتیب ایده‏های‎اطلافرینی(89/0)، اطلاعات‎گزیده(84/0)، تولید مجدد اطلاعات(83/0)، پشتیبانی از اطلاعات(82/0)، پردازش اطلاعات(81/0)، آموزش اطلافرینی(77/0) با بیشترین نقش و ماهیت اطلاعات(65/0) با کمترین میزان اهمیت بارگذاری شد.اصالت اثر: اثر حاضر از نخستینهایی است که از مهارت‏های سنتی کتابداری گذشته و از طریق پرداختن به روش‎های اطلافرینی، جنبۀ جدیدی از کتابداری را در راستای آگاه‏سازی جامعه‏ کتابداران به حیطه‏ی توانایی‏های خود بر مبنای مشاغل اطلاعاتی در میان کتابداران کتابخانه‏های مرکزی دانشگاه‏های دولتی ایران بررسی نموده تا با ارائۀ الگوی نقش‎آفرینی کتابداران در اطلافرینی کاربران کتابخانه‏‎ها بتواند کارآفرینی اطلاعاتی و اشتغال‏زایی از طریق اطلاعات و تولید ثروت را به کمک کتابداران در بین کاربران کتابخانه‎ها اجرایی و نهادینه نماید.