داروینیسم اجتماعی و تأثیر آن بر جغرافیا

نویسندگان

1 عضو هئیت علمی گروه جغرافیا دانشگاه بیرجند

doi
چکیده

منشاء عقاید داروینیسم که به عهد باستان حدود پنجم قبل از میلاد بر می ‌گردد و به صورت علمی و مدون در قرن نوزدهم توسط داروین بیان گردیده، تأثیرات عمیق و شگرفی بر علوم مختلف و از جمله جغرافیا گذاشت. تحت تأثیر این عقاید مکاتب جدیدی همچون مکتب جبر جغرافیا و تطورگرایی ظهور یافتند که این مکاتب نیز خود به زایش ایدئولوژی ‌های مهمی همچون فاشیسم و نازیسم و به قدرت رسیدن حکومت­‌های با این تفکرات کمک نمود. بیان تئوری های مهمی همچون تئوری فضای حیاتی توسط راتزل(1)، رابطه جغرافیا و نقش آن در شکل گیری این تفکرات را بیان می­‌دارد. هر چند در تقابل با این نظریات و مکاتب، تفکرات نوین و جدید در جغرافیا رشد یافته و نسج گرفت که مباحث مطرح شده در جغرافیای آنارشیسم اجتماعی توسط الیزه رکله(2) جغرافیدان فرانسوی و پتروکروپوتکین(3) جغرافیدان روسی از آن جمله می ‌باشد. این مقاله ضمن اشاره‌ ای گذرا به سابقه داروینیسم اجتماعی، روابط متقابل و تأثیر و تأثرات جغرافیا و این مکتب را بررسی و تأثیرات آن را بر جغرافیا و فضای جغرافیایی و نقش جغرافیدانان را در حال حاضر بیان می­‌نماید.

کلیدواژه‌ها