تحولات موضوعی در پژوهش‌های دکتری فلسفه تعلیم و تربیت: بررسی سه دهه تغییرات (1399-1370)

نویسندگان

1 استادیار ، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی،، دانشگاه پیام نور،تهران، ایران

doi
10.61838/KMAN.IRPHE.32.1.8
چکیده

در پژوهش حاضر با هدف آگاهی ­بخشی به دانشجویان و پژوهشگران از وضعیت موضوعی موجود در رساله­ های دکتری رشته فلسفه تعلیم و تربیت، به بررسی موضوعی رساله‌های دکتری رشته فلسفه تعلیم و تربیت در سه دهه گذشته پرداخته شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده‌ها در گروه پژوهش کیفی است. در پژوهش کیفی از روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد استقرایی استفاده شده است. برای تحلیل داده ­ها از نرم ­افزار MaxQDA استفاده شد. برای نمونه آماری 245 نسخه از رساله ­های دکتری رشته فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه‌های دولتی در سه دهه گذشته (1370 تا 1399) بررسی و تحلیل و از روش نمونه ­گیری تمام­ شمار استفاده شد. تحلیل سه دهه پژوهش رساله­ های دکتری رشته فلسفه تعلیم و تربیت نشان می‌دهد که جامعه علمی ایران از تمرکز بر موضوعات و مسائل نظری مانند نظریه­ های تربیتی در دهه 70 به سوی موضوعات کاربردی و معاصر مانند فناوری­ های نوین در دهه 90 حرکت کرده است. می ­توان گفت که در این سه دهه با حفظ موضوعات بنیادی حرکت به سمت موضوعات کاربردی و نوظهور ادامه دارد. این روند نشان‌دهنده تلاش برای پاسخگویی به چالش‌های فناوری، عدالت آموزشی و مسائل بومی است و تأکید بر اینکه جامعه علمی ایران در حال حرکت به سمت پژوهش‌های مرتبط با نیازهای واقعی و مسائل جاری است، اما نیاز به برنامه‌ریزی راهبردی برای پوشش بهتر موضوعات مختلف احساس می‌شود.