تحلیل روابط میان‌رشته‌ای فناوری‌های نانو، زیستی، اطلاعات و شناختی با تکنیک هم‌استنادی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی / مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور

2 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه شاهد

doi
10.22059/jlib.2020.238103.1237
چکیده

هدف: این پژوهش قصد دارد ماهیت میان‌رشتگی مقاله‌های چهار حوزه نانو، زیستی، شناختی و اطلاعات را براساس تکنیک هم‌استنادی شناسایی کند.روش: این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و ازنظر روش، توصیفی بوده و از تکنیک هم‌استنادی استفاده کرد. جامعه آماری، مقاله‌های ایران به زبان انگلیسی در قالب مقاله در چهار حوزه فناوری نانو (21393 مقاله)، زیستی(27578)، شناختی (16358) و اطلاعات (3535) سال‌های ۲۰۰1 تا ۲۰۱۵ که در اسکوپوس نمایه شده است. شاخص‌های مورداستفاده شامل تأثیرگذاری و تأثیرپذیری، شاخص شمول (دربردارندگی)، نظریه گراف، درخت پوشای بیشینه و کمینه است.یافته‌ها: بالاترین امتیاز شاخص شمول متعلق به حوزه اطلاعات در ترکیب «اطلاعات - زیستی» است. بالاترین تعداد استناد مشترک، مربوط به ترکیب حوزه‌های «نانو - اطلاعات - زیستی» است. تأثیرپذیری حوزه اطلاعات از سایر حوزه‌ها و تأثیرگذاری حوزه نانو بر سایر حوزه‌ها بیشتر است.نتیجه‌گیری: دو حوزه نانو و زیستی به میزان زیادی این قابلیت را دارند که از آثار نویسندگان مشترکی جهت استناد به مقاله‌های خود بهره‌مند شوند. در ترکیب سه‌گانه «نانو - اطلاعات - زیستی»، از بُعد استناد بین نویسندگان مشترک، هماهنگی یا میان‌رشتگی بیشتری دیده می‌شود و امکان بیشتری جهت بهره‌گیری از آثار نویسندگان به‌منظور استناددهی در مقاله‌های خود را دارند.