فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: کینوا یک شبه غله بومی منطقه آند در آمریکای جنوبی است و کینوا به دلیل خواص تغذیه‌ای بالا و سازگاری با محیط زیست به عنوان یک گیاه زراعی جایگزین جدید در بسیاری از نقاط دنیا قابل کشت است. انتخاب تاریخ کاشت مناسب به عنوان یکی از مهم‌ترین برنامه‌های به‌زراعی، برای دستیابی به عملکرد بهینه در گیاهان زراعی شناخته می‌شود. در مناطق معتدل ایران، بعد از برداشت غلات زمستانه مثل گندم و جو، در زمین زراعی تا پاییز معمولاً گیاهی کشت نمی‌شود. لذا، انتخاب گیاهی به عنوان کشت دوم می‌تواند سبب افزایش درآمد کشاورز گردد. در ایران، تحقیقات چندانی در ارتباط با تاریخ کشت مناسب کینوا به عنوان کشت دوم انجام نگرفته است. هدف از این آزمایش، تعیین تاریخ کاشت مناسب کینوا به عنوان کشت دوم در شرایط آب و هوایی شهرستان کرمانشاه بود.مواد و روش‌ها: آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی در سال 1397 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل تاریخ کاشت‌های 18و 25 تیر ماه و 1 و 8 مرداد ماه بود. در این تحقیق، برخی صفات زراعی و فیزیولوژیک اندازه گیری شد. تجزیه واریانس با نرم افزار SAS و مقایسه میانگین‌ها با آزمون حداقل اختلاف معنی‌دار (LSD) انجام گرفت.یافته‌ها: نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر تاریخ کاشت بر روی صفات ارتفاع بوته، تعداد شاحه فرعی، تعداد پانیکول، تعداد دانه در پانیکول، طول پانیکول، تعداد روز تا گلدهی، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و بیولوژیک، شاخص برداشت، کربوهیدارت محلول، غلظت پرولین، غلظت کلروفیل a و b معنی‌دار بود. مقایسه میانگین داده‌ها نشان داد که تأخیر در کاشت سبب کاهش معنی‌دار صفات مورد بررسی شد. بیشترین و کمترین میزان این صفات (بجز کربوهیدرات‌های محلول و غلظت کلروفیل b) به ترتیب در تاریخ کاشت‌های 18 تیر ماه و 8 مرداد ماه به دست آمد. بیشترین عملکرد دانه (40/2260 کیلوگرم در هکتار) مربوط به تاریخ کاشت 18 تیر ماه بود که در مقایسه با کمترین عملکرد دانه (40/1331 کیلوگرم در هکتار) به دست آمده در تاریخ کاشت 8 مرداد ماه حدود 70 درصد بیشتر بود. نتایج تجزیه همبستگی صفات مورد بررسی نشان داد که صفات ارتفاع بوته، تعداد شاخه جانبی و عملکرد بیولوژیک به ترتیب بیشترین همبستگی مثبت را با عملکرد دانه داشتند. نتایج تجزیه علیت نشان داد که تعداد پانیکول در بوته و تعداد دانه در پانیکول بیشترین اثر مستقیم و تعداد شاخه جانبی  بیشترین اثر غیر مستقیم را بر عملکرد دانه کینوا داشتند.نتیجه‌گیری: به طور کلی نتایج این مطالعه نشان داد که تاریخ‌های کاشت متفاوت اثر معنی‌داری بر روی عملکرد و اجزاء عملکرد کینوا به عنوان کشت دوم داشت و تاریخ کاشت 18 تیر ماه از عملکرد دانه بالاتری برخوردار بود.