فعالیت ضدمیکروبی عصاره‌های Satureja khozistanica، Peganum harmala و Satureja sahendica بر رشد پلانکتونیک و تشکیل بیوفیلم باکتری Staphylococcus aureus

نویسندگان

1 کارشناس ارشد میکربیولوژی، بخش میکروبیولوژی، دانشکده زیست‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار باکتری‌شناسی پزشکی، بخش میکروبیولوژی، دانشکده زیست‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

4 دکتری میکربیولوژی، بخش میکروبیولوژی، دانشکده زیست‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: Staphylococcus aureusیکی از عوامل مهم عفونت‌زا در انسان به‌شمار می‌رود. درمان عفونت‌های ناشی از این باکتری به علت مقاومت آنتی‌بیوتیکی آن با مشکلاتی مواجه است. در میان گزینه‌های درمانی جایگزین، گیاهان به‌عنوان منابع غنی از مواد دارای فعالیت‌های ضدمیکروبی مطرح هستند. هدف از مطالعه حاضر ارزیابی تأثیر ضدمیکروبی عصاره‌های اتیل استاتی، متانولی و آب متانولی گیاهان Satureja khozistanica ، Peganum harmala و Satureja sahendica بر رشد پلانکتونیک و تشکیل بیوفیلم S. aureus بود. مواد و روش‌ها: عصاره‌ها از قسمت‌های مختلف گیاهان موردنظر تهیه و خاصیت ضدمیکروبی عصاره‌ها به روش انتشار از دیسک و رقت‌سازی در مایع بررسی شد. توانایی مهار تشکیل بیوفیلم و تخریب بیوفیلم از پیش تشکیل شده سویه های باکتریایی، پس از تیمار با غلظت‌های 3/125-400 میلی­گرم بر میلی­لیتر از عصاره­ها بررسی شد. یافته‌ها: بیشترین قطر هاله عدم رشد مربوط به عصاره اتیل استاتی Satureja sahendica (0/6±28/6میلی متر) بود. همچنین عصاره اتیل­استاتی  Satureja khozistanicaدارای بالاترین اثر کشندگی و بازدارندگی رشد بر  S. aureus بود؛ به‌طوری که حداقل غلظت مهارکنندگی رشد و حداقل غلظت کشندگی آن به‌ترتیب 1/562و3/125 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر تعیین شد. همچنین عصاره متانولی  Satureja khozistanicaبا میانگین درصد مهار 57/89 مؤثرترین عصاره در جلوگیری از اتصال سلول­های میکروبی به سطح بود و در غلظت 50 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر منجر به تخریب بیوفیلم از پیش تشکیل‌شده شد. نتیجه‌گیری: عصاره‌های هر سه گیاه نامبرده دارای اثرکشندگی مطلوب بر S. aureus بودند و عصاره متانولی Satureja khozistanica دارای اثر کشندگی مطلوب بر بیوفیلم این باکتری بود.