چارچوبی مفهومی برای بکارگیری فناوری اینترنت اشیاء در کتابخانه‌های دیجیتال: مروری نظام‌مند نوشته‌ها

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه قم

2 دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، استادیار دانشگاه علامه طباطبایی

3 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، دانشجو

doi
10.22059/jlib.2020.293742.1443
چکیده

کتابخانه‌های دیجیتال در راستای اشاعة خدمات و ارائه‌ی اطلاعات دیجیتال با سرعت بالا و صرفة اقتصادی برای استفادة یک جامعه یا مجموعه‌ای از جوامع به امر انتخاب، سازماندهی و تسهیل دسترسی به منابع اطلاعاتی می‌پردازند و فرآیند تفسیر، توزیع، حفاظت از یکپارچگی اطلاعات دیجیتالی، کنترل اطلاعات و نیز اطمینان از وجود مجموعه‌ای از آثار دیجیتال در مدت زمان طولانی را مورد توجه قرار می‌دهند. این مطالعه در تلاش است تا چارچوبی مفهومی برای بکارگیری فناوری اینترنت اشیاء در خدمات کتابخانه‌های دیجیتال پیشنهاد کند. به این منظور، با روش مرور نظام‌مند، پس از جستجوی پایگاه‌های اطلاعاتی از 2010 تا 2018، 1149 رکورد در زمینۀ بکارگیری اینترنت اشیاء در کتابخانه‌های دیجیتال شناسایی شدند. پس رکوردهای تکراری و تحلیل ژرف‌تر، 128 رکورد اطلاعاتی از مقالات بانک‌های اطلاعاتی و مقالات کنگره‌ها انتخاب گردید و در نهایت پس از ارزیابی کیفی با استفاده از سیاهۀ وارسی، 48 رکورد اطلاعاتی برای مطالعه متن کامل انتخاب گردید. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که شش مولفة اصلی (تجهیزات سخت‌افزاری، امکانات نرم‌افزاری، زیرساخت‌های شبکه‌ای و مخابراتی، استانداردهای مورد نیاز، مسائل امنیتی و حریم خصوصی و ویژگی‌ها و خصوصیات منابع انسانی) به همراه 114 گویه در بکارگیری اینترنت اشیاء در کتابخانه‌های دیجیتال مؤثر هستند. این چارچوب می‌تواند به جامعة اطلاعاتی در امر تحقیق، توسعه، اجراء و بهبود برنامه‌های ارائه‌ی خدمات کتابخانه‌های دیجیتال در بستر اینترنت اشیاء کمک نماید.

کلیدواژه‌ها