تدوین سناریوهای متصور برای آیندۀ برنامه های پژوهشی دانشگاه ها و تأثیر آنها بر خدمات کتابخانه های دانشگاهی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علوم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران
2 استادیار دانشگاه تهران، دانشکده مدیریت، گروه علوم اطلاعات و دانش شناسی
3 دانشیار، گروه علوم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران
4 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی ، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز
doi
10.22059/jlib.2020.294492.1448چکیده
هدف: این تحقیق با هدف شناسایی عوامل کلیدی پژوهش، تهیۀ سناریوهای پژوهشی دانشگاهها و تحلیل نقش این سناریوها بر خدمات کتابخانههای دانشگاهی در افق 1413 انجام شده است.روش پژوهش: پژوهش حاضر با رویکرد آیندهپژوهی و به روش سناریونویسی GBN انجام شدهاست. برای شناسایی عوامل کلیدی پژوهش از روش نظرسنجی از متخصصان به شیوۀ مصاحبۀ نیمهساختاریافته استفاده شده است. از روش «تحلیل مضمونی» جهت شناسایی مضمونهای موجود در دادههای کیفی مصاحبه استفاده شده است. برای ارزیابی تأثیر سناریوهای پژوهش بر خدمات کتابخانههای دانشگاهی، از مدیران کتابخانههای دانشگاهی به شکل مکتوب نظرسنجی شده است.یافتهها: در مجموع، 24 عامل کلیدی پژوهش براساس نظر متخصصان حوزۀ پژوهش از طریق تحلیل مضمونی منون مصاحبهها شناسایی شد. دو عامل شناسایی شده با بیشترین میزان اهمیت و عدم قطعیت جهت تدوین سناریوهای پژوهش عبارتند از: عامل «وضعیت همکاری علمی و پژوهشی بینالمللی»، و عامل «رویکرد دولت به پژوهش». چهارسناریو برای پژوهش دانشگاهها ارائه شده است : 1. رونق پژوهش ملی و بینالمللی، سازوکار پژوهش باز در دانشگاهها را به وجود خواهد آورد؛ 2. عدم توجه به پژوهش ملی، زمینههای رونق پژوهش بینالمللی را فراهم خواهد کرد؛ 3. حمایت از پژوهش ملی؛ و 4. رکود برنامههای پژوهشی ملی و بینالمللی. نظرسنجی از مدیران کتابخانههای مرکزی دانشگاهی نشان داد که سناریوها و برنامه های راهبردی پژوهش بر خدمات کتابخانههای دانشگاهی تأثیر مستقیم میگذارد.اصالت اثر: براساس بررسیهای نویسندگان مقاله، پژوهش حاضر هم در ایران و هم خارج از ایران برای اولین بار انجام شده و از نوآوری و دانش افزایی لازم برخوردار است.