حقوق مالکیت معنوی فعالیت‌های تجاری در فضای ماورای جو

نویسندگان

1 پژوهشگر دورۀ دکتری حقوق بین‌الملل عمومی، گروه حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه حقوق بین‌الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشیار گروه حقوق دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/jplsq.2019.277441.1943
چکیده

فضای ماورای جو از آخرین نقطۀ محدودۀ هوایی فوقانی قلمرو هر کشور شروع می‌شود و شامل ماه و دیگر اجرام سماوی است. حقوق فضای ماورای جو، عبارت است از مقررات حاکم بر اکتشاف و بهره‌برداری از فضای ماورای جو. یکی از فعالیت‌های مدنظر بشر از آغاز دسترسی به فضا تاکنون، بحث فعالیت‌های تجاری و به‌تبع آن حمایت از حقوق مالکیت معنوی مرتبط با این فعالیت‌ها در این منطقه بوده است. کپی‌رایت‌ها و حقوق بر اختراعات در فعالیت‌های فضایی، تأثیر مهمی در توسعۀ بیشتر تجاری‌سازی و بهره‌برداری تجاری فضایی دارند. مشخص است که فرایند توسعه و ایده‌های ابتکاری در بخش فضا به فراورده‌های بشری با هر قابلیت رو به رشد در بهره‌وری از فرصت‌های ویژه که توسط محیط فضایی ارائه می‌شود، تداوم می‌بخشد. ازاین‌رو، این بحث پیش می‌آید که حقوق بین‌الملل فضایی در ارتباط با مالکیت معنوی چه رویکردی داشته و آیا آن را پیش‌بینی کرده و بدان پرداخته است یا خیر؟ باید گفت حقوق بین‌الملل فضا همان‌طورکه به‌طور مستقیم به فعالیت‌های تجاری نپرداخته، در موضوع مالکیت معنوی فعالیت‌های تجاری نیز به‌طور مستقیم وارد نشده و تنها به‌صورت ضمنی بدان پرداخته است.