بررسی اندیشه‌های رواداری هخامنشیان در گفتار محمدرضاشاه پهلوی

نویسندگان

1 پژوهشگر پسادکتری تاریخ ایران بعد از اسلام، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران

2 استاد، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران

doi
10.30465/hcs.2025.51584.3027
چکیده

یکی از مهم‏ترین میراث حکومت هخامنشیان که از سوی محمدرضاشاه پهلوی بسیار تبلیغ گردید، اندیشه‏های رواداری این حکومت بوده است. با توجه به بازنمایی بالای این اندیشه‏ها در گفتار محمدرضاشاه پهلوی، هدف این پژوهش آن است که چگونگی بازتاب اندیشه‏های رواداری هخامنشیان را در گفتار محمدرضاشاه پهلوی بررسی کند. از این رو مقاله حاضر درصدد است تا با روش توصیفی-تحلیلی به این سوال اصلی پاسخ دهد که اندیشه‏های رواداری هخامنشیان چه نمودها و جلوه‏های در گفتار محمدرضاشاه پهلوی داشته‏اند؟ یافته‏های این بررسی نشان می‏دهد که مهم‏ترین جلوه‏های گفتاری محمدرضاشاه پهلوی نسبت به اندیشه‏های رواداری هخامنشی شامل معرفی تمدن ایران به عنوان تمدن بنیان‏گذار اندیشه‏های حقوق بشری در جهان، خوانش بشردوستانه از نظام شاهنشاهی ایران و پیوند زدن اقدامات حکومت پهلوی دوم به اندیشه‏های مداراجویانه هخامنشی بوده است. به طور کلی باید گفت که محمدرضاشاه پهلوی با آگاهی از محبوبیت اندیشه‏های رواداری هخامنشیان در نزد جامعه جهانی، کوشید نوعی مشروعیت مبتنی بر این اندیشه‏های را برای نظام شاهنشاهی پهلوی بازسازی و تعریف کند.کلیدواژه‏‌ها: هخامنشیان، رواداری، محمدرضاشاه، مشروعیت، نظام شاهنشاهی