پیش‌بینی اضطراب سلامتی براساس ترس از کووید-19 با میانجی‌گری سیستم فعال‌سازی و بازداری رفتاری

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشجوی کارشناسی روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 دانشجوی کارشناسی‌ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

5 دانشجوی دکتری مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: با توجه به افزایش شیوع بیماری کووید-19، تجربه بالای ترس و اضطراب، قابل پیش‌بینی است. در همین راستا، هدف از مطالعه حاضر، بررسی رابطه ترس از کووید-19 با اضطراب سلامتی از طریق نقش میانجی‌گری سیستم فعال‌سازی و بازداری رفتاری بود. مواد و روش‌ها: طرح پژوهش حاضر توصیفی- همبستگی و از نوع تحلیل مسیر بود.جامعه آماری این پژوهش، شامل بزرگسالان ایرانی بود که از این میان 605 نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه‌های اضطراب سلامتی (HAI-18)،ترس از کووید-19 (FCV-19S) و مقیاس سیستم‌های فعال‌سازی و بازداری رفتاری (BAS/BIS Scale) جمع‌آوری شدند. تجزیه‌وتحلیل داده­ها با استفاده از روش همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و تحلیل مسیر انجام شد. یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان داد که بین ترس از کووید-19، سیستم بازداری رفتاری و سیستم فعال‌سازی پاسخ‌دهی به پاداش با اضطراب سلامتی، همبستگی معناداری (p <0.01) وجود دارد. علاوه بر این، نتایج بوت استراپ نیز بیانگر این است که نقش میانجی‌گری سیستم بازداری رفتاری (0.001) و سیستم فعال‌سازی پاسخ‌دهی به پاداش (0.006) معنادار بود. نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های این پژوهش، ترس از کووید-19 می‌تواند از طریق تعامل با سیستم بازداری رفتاری و سیستم فعال‌سازی پاسخ‌دهی به پاداش، اضطراب سلامتی را پیش‌بینی کند و در آن تأثیرگذار باشد. بنابراین، مداخلاتی مبتنی‌بر معرفی پیشگیری‌هایی در رابطه با ابتلا به کووید-19 در راستای کاهش ترس و اضطراب افراد از مبتلا شدن به آن، نتایج مثبتی با خود در پی دارد و می‌تواند به‌عنوان برنامه‌های پیشگیری در نظر گرفته شود تا به افراد در غلبه بر اضطراب سلامتی تجربه‌شده کمک کند.