حمله به تأسیسات حاوی نیروهای خطرناک به‌عنوان اقدام تلافی‌جویانه در حقوق بین‌الملل بشردوستانه

نویسندگان

1 دانشیار، گروه حقوق عمومی و بین‌الملل، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران

2 دانش‌آموختۀ دکتری حقوق بین‌الملل، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، قم ایران

doi
10.22059/jplsq.2019.278814.1961
چکیده

حفاظت از تأسیسات حاوی نیروهای خطرناک در مخاصمات مسلحانه در برابر اقدامات تلافی‌جویانه از جمله چالش‌های دهه‌های اخیر محسوب می‌شود. از آنجا که تخریب کلی یا جزئی این تأسیسات می‌تواند موجب رها شدن نیروهای خطرناک و ورود لطمات جبران‌ناپذیر به جمعیت غیرنظامی و اموال غیرنظامیان شود، لزوم ایجاد قواعد مقرراتی و عرفی بین‌المللی به‌منظور حمایت از تأسیسات مذکور در برابر اقدامات تلافی‌جویانه ضروری به‌نظر می‌رسد. بند 4 مادۀ 56 پروتکل اول الحاقی1977 به کنوانسیون‌های 1949 ژنو و قواعد 8. 6 و 9. 1006 مجموعه قواعد کاربردی حقوق مخاصمات مسلحانۀ 1999 صلیب سرخ، بدون هیچ شرطی اتخاذ اقدامات تلافی‌جویانه علیه کارگاه‌ها و تأسیسات حاوی نیروهای خطرناک را منع کرده‌اند، ولی کماکان در مخاصمات مسلحانه شاهد این اقدامات هستیم. مادۀ «ج» (3) 85 پروتکل اول الحاقی حمله به کارگاه‌ها و تأسیسات حاوی نیروهای خطرناک را در شرایطی به‌عنوان نقض جدی محکوم و در حکم جنایت جنگی تلقی کرده است. در این نوشتار سعی شده است حمله به تأسیسات حاوی نیروهای خطرناک در قالب نهاد اقدامات تلافی‌جویانه تحلیل و ارزیابی شود.